Το Reuters «βγάζει» το καπέλο στο Ιράν: Η ευρηματική μέθοδος με την οποία αντέχει τον πόλεμο
Η έρευνα του Reuters βασίστηκε σε χιλιάδες έγγραφα
Ένα εκτεταμένο δίκτυο στρατιωτικών υπηρεσιών και εταιρειών, το οποίο φέρεται να λειτουργεί παράλληλα με το επίσημο διεθνές εμπόριο, επέτρεψε στο Ιράν να εισαγάγει εξοπλισμό, εκρηκτικά και βαρέα οχήματα αξίας τουλάχιστον 2 δισ. δολαρίων από τον Ιανουάριο του 2025, παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις και τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.
Αυτό αποκαλύπτει έρευνα του Reuters, η οποία βασίστηκε σε χιλιάδες τραπεζικά, κρατικά και εμπορικά έγγραφα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα σύστημα με περισσότερες από 5.000 οντότητες, οι οποίες χρησιμοποιούν ονομασίες με το πρόθεμα «MOD», παραπέμποντας στο ιρανικό υπουργείο Άμυνας.
Πολλές συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης και ισχυρούς επιχειρηματικούς ομίλους της χώρας.
Αν και δηλώνουν ως ημερομηνία ίδρυσης την 11η Φεβρουαρίου 1979, τα διαθέσιμα αρχεία δείχνουν ότι οι περισσότερες δημιουργήθηκαν το 2013, όταν οι διεθνείς κυρώσεις είχαν προκαλέσει σοβαρή οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η οντότητα MOD 346428, η οποία μέσα σε διάστημα 18 μηνών, από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026, εισήγαγε προωθητικά καύσιμα πυραύλων, εκρηκτικά, εξαρτήματα για drones και βαλλιστικούς πυραύλους, καθώς και φορτηγά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κινητοί εκτοξευτές.
Οι προμήθειες πραγματοποιήθηκαν μέσω ξηράς, θάλασσας και αέρα, με χώρες προέλευσης να εμφανίζονται η Κίνα, η Ρωσία και η Γερμανία.
Το δίκτυο φέρεται να αξιοποιεί εταιρείες-βιτρίνες και ενδιάμεσους στο εξωτερικό, οι οποίοι αγοράζουν υλικά για λογαριασμό της Τεχεράνης, χρησιμοποιώντας έσοδα από παράνομες πωλήσεις πετρελαίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Reuters, στο 97% των αποστολών που εξετάστηκαν δεν υπήρξε διασυνοριακή μεταφορά συναλλάγματος.
Οι πληρωμές πραγματοποιούνταν μέσω μετρητών σε ξένες τράπεζες, περιορίζοντας τα ίχνη που θα μπορούσαν να εντοπίσουν οι μηχανισμοί ελέγχου.
Μεταξύ των παραληπτών συγκαταλέγονται μονάδα που επιβλέπει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και η εταιρεία Sahara Thunder, στην οποία έχουν επιβληθεί αμερικανικές κυρώσεις για την προμήθεια drones στη Ρωσία.
Οι εισαγωγές περιλάμβαναν επίσης πυροκροτητές, εξαρτήματα κινητήρων αεροσκαφών και μηχανήματα ακριβείας, κατάλληλα και για στρατιωτική παραγωγή.
Ο πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών Μιάντ Μαλέκι χαρακτήρισε το δίκτυο «στρατιωτική γραμμή ζωής» του Ιράν.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου υποστήριξε ότι οι κυρώσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τις οικονομικές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Πάντως, το Reuters σημειώνει ότι δεν εντόπισε στοιχεία πως οι συγκεκριμένες αριθμημένες οντότητες έχουν ενταχθεί σε δυτικές μαύρες λίστες, ενώ αναγνώρισε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το Ιράν, «αντέχοντας στην οικονομική και στρατιωτική ασφυξία», όπως τονίζει χαρακτηριστικά.
