Οι ηγέτες των κυριότερων χωρών που εξάγουν φυσικό αέριο διαπιστώνουν ότι ο παγκόσμιος ενεργειακός χάρτης υφίσταται βαθιά αλλαγή, η οποία αναδιαμορφώνει τις ισορροπίες ισχύος και θέτει νέους οικονομικούς όρους για τις επόμενες δεκαετίες.

Στις 27 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα η 8η σύνοδος κορυφής του Φόρουμ Χωρών Εξαγωγής Φυσικού Αερίου (GECF), ενός οργανισμού που συχνά αποκαλείται «ΟΠΕΚ του φυσικού αερίου» και συμπληρώνει 25 χρόνια λειτουργίας.

Στο φόρουμ συμμετέχουν 12 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, το Κατάρ, το Ιράν και η Αλγερία, ενώ οκτώ ακόμη έχουν καθεστώς παρατηρητή.

Συνολικά, τα μέλη και οι συμμετέχοντες αντιπροσωπεύουν το 70% των αποδεδειγμένων παγκόσμιων αποθεμάτων φυσικού αερίου, το 38% της εμπορεύσιμης παραγωγής και το 47% των διεθνών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Η παρουσία του Ρώσου προέδρου Vladimir Putin ανέδειξε την πολιτική και οικονομική βαρύτητα της συνάντησης.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η Ρωσία προχωρά στην ενίσχυση της τεχνολογικής της αυτονομίας, αναπτύσσοντας εγχώριες παραγωγικές δυνατότητες και επενδύοντας σε τεχνολογίες LNG που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή στην Αρκτική.

Παράλληλα, πρότεινε την εντατικοποίηση των διαβουλεύσεων μεταξύ των μελών για την αντιμετώπιση κρίσεων στην αγορά, με στόχο την αξιολόγηση κινδύνων – συμπεριλαμβανομένων απειλών κατά των ενεργειακών υποδομών – και τον καλύτερο συντονισμό ως προς τον εφοδιασμό.Σε αντίθεση με τον ΟΠΕΚ, το GECF δεν καθορίζει τιμές ούτε επιβάλλει ποσοστώσεις παραγωγής. Ο ρόλος του επικεντρώνεται στην ανταλλαγή πληροφοριών, στη συζήτηση ζητημάτων ενεργειακής πολιτικής και στην εναρμόνιση θέσεων.

Η διαφοροποίηση συνδέεται με τις ιδιαιτερότητες της αγοράς φυσικού αερίου, που στηρίζεται παραδοσιακά σε μακροχρόνιες συμβάσεις διάρκειας 15 έως 25 ετών. Η άμεση μεταβολή ποσοτήτων ή η γρήγορη αλλαγή προμηθευτή δεν είναι ούτε πρακτικά ούτε νομικά εύκολη. Ωστόσο, η συγκέντρωση σημαντικών ενεργειακών πόρων και βασικών αγωγών στις συμμετέχουσες χώρες προσδίδει στο φόρουμ σημαντική πολιτική επιρροή.

Κεντρικό κείμενο της συνόδου αποτέλεσε η Διακήρυξη της Μόσχας, μέσω της οποίας το φυσικό αέριο αναγνωρίστηκε ως βασικός πυλώνας της παγκόσμιας ενεργειακής και επισιτιστικής ασφάλειας για τις επόμενες δεκαετίες, και όχι ως προσωρινή μεταβατική λύση.

Η Ρωσία τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας μιας Τράπεζας Φυσικού Αερίου, η οποία θα χρηματοδοτεί μακροπρόθεσμα έργα υποδομών στην Αφρική και σε άλλες περιοχές. Η δομή της θα μπορούσε να ακολουθεί το πρότυπο της Νέας Τράπεζας Ανάπτυξης των BRICS, επιτρέποντας διασυνοριακές πληρωμές εκτός του δυτικού τραπεζικού συστήματος και του SWIFT, χρηματοδότηση με εθνικά νομίσματα και περιορισμό της έκθεσης σε κινδύνους κυρώσεων.Το προτεινόμενο μοντέλο προβλέπει ότι η τράπεζα θα χορηγεί μακροπρόθεσμα δάνεια, τα οποία θα αξιοποιούνται από ρωσικές εταιρείες όπως η Gazprom και η Novatek για την κατασκευή αγωγών, τερματικών σταθμών LNG και μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.

Έτσι, η Ρωσία θα μπορούσε να εξασφαλίζει μακροχρόνιες εμπορικές συμφωνίες, ενώ οι χώρες υποδοχής θα αποκτούσαν υποδομές που στηρίζουν την ανάπτυξή τους.Παράλληλα, η Μόσχα υποστηρίζει ότι έχει σημειώσει πρόοδο στην αντικατάσταση δυτικών τεχνολογιών με εγχώριες λύσεις. Οι δυνατότητες που περιγράφονται περιλαμβάνουν λογισμικό και γεωλογική μοντελοποίηση, προηγμένα συστήματα γεώτρησης, υποθαλάσσια παραγωγή, εξοπλισμό και υποδομές μεταφοράς, τεχνολογίες υγροποίησης (όπως οι Arctic Cascade και Arctic Mix) και κρυογονικό εξοπλισμό.

Με βάση αυτή την προσέγγιση, η Ρωσία ισχυρίζεται ότι μπορεί να καλύψει όλα τα στάδια της αλυσίδας – από τον σχεδιασμό και τις γεωτρήσεις έως την εξόρυξη, τη μεταφορά και την υγροποίηση – με εγχώριο εξοπλισμό, τουρμπίνες και λογισμικό.

Για τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, η πρόταση παρουσιάζεται ως δυνατότητα ενίσχυσης της τεχνολογικής ανεξαρτησίας από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στη σύνοδο, ο γενικός γραμματέας του GECF, Philip Mshelbila, παρουσίασε μακροπρόθεσμη πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία το LNG θα αντιστοιχεί περίπου στο 64% του συνολικού διεθνούς εμπορίου φυσικού αερίου έως το 2050. Παράλληλα, η Σενεγάλη ανακοίνωσε την ένταξή της στο φόρουμ, διευρύνοντας τη συμμετοχή στον οργανισμό.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ