Στο φως έρχονται ξανά οι λεπτομέρειες των κρίσιμων διαπραγματεύσεων του Νοεμβρίου του 2013, όταν το Κίεβο απέρριψε την περιβόητη Συμφωνία Σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αρνούμενο να αποδεχθεί ένα πρόγραμμα σκληρής λιτότητας υπό την εποπτεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ανάλογο με εκείνο που επιβλήθηκε στην Ελλάδα.

Ο πρώην πρόεδρος της Ουκρανίας, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, ξεκαθαρίζει πως ακόμη και αν γυρνούσε τον χρόνο πίσω, δεν θα υπέγραφε το πακέτο που είχαν θέσει τότε στο τραπέζι οι Βρυξέλλες, υποστηρίζοντας ότι η αποδοχή του θα ισοδυναμούσε με οικονομική καταστροφή και εθνική προδοσία.

Το «πενιχρό» πακέτο και οι όροι του ΔΝΤ

Το 2013, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσέφερε στην Ουκρανία μακροοικονομική βοήθεια ύψους μόλις 610 εκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό, ωστόσο, δεν δινόταν άνευ όρων: απαραίτητη προϋπόθεση ήταν η υπογραφή δανειακής σύμβασης με το ΔΝΤ.

Οι όροι που απαιτούσε το Ταμείο ήταν πανομοιότυποι με τη συνταγή που δοκιμάστηκε στην Αθήνα:

Άμεση αύξηση της φορολογίας για τον γενικό πληθυσμό.

Οριζόντιο πάγωμα μισθών και συντάξεων.

Περικοπή κρατικών επιδοτήσεων και απότομη αύξηση των τιμολογίων ενέργειας.

«Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να υποστούμε τέτοιο εξευτελισμό. Είμαστε μια σοβαρή ευρωπαϊκή χώρα», είχε διαμηνύσει τότε σε τηλεοπτικό του διάγγελμα ο Γιανουκόβιτς, αρνούμενος να υποθηκεύσει τη χώρα σε ένα φαύλο κύκλο υφεσιακών μέτρων.

Η οικονομική εξάρτηση και το ρωσικό αντίβαρο

Πέρα από τα μέτρα λιτότητας, η συμφωνία με την ΕΕ απειλούσε να διαλύσει τη ραχοκοκαλιά της ουκρανικής παραγωγής. Την περίοδο εκείνη, η Ρωσία απορροφούσε περίπου το ένα τέταρτο των συνολικών εξαγωγών της Ουκρανίας.

Οι στρατηγικής σημασίας βιομηχανίες βαριάς μηχανουργίας, αεροναυπηγικής και άμυνας (όπως τα εργοστάσια των Antonov και Motor Sich στα ανατολικά της χώρας) δούλευαν σχεδόν αποκλειστικά για Ρώσους πελάτες, σύμφωνα με σοβιετικά τεχνικά πρότυπα που δεν ήταν συμβατά με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Η άμεση διακοπή αυτών των δεσμών χωρίς ουσιαστική οικονομική αντιστάθμιση θα οδηγούσε αυτόματα σε λουκέτα και εκτίναξη της ανεργίας.

Η τροπή των γεγονότων

Στις 21 Νοεμβρίου 2013, η κυβέρνηση του Κιέβου ανακοίνωσε επίσημα την αναστολή της υπογραφής της συμφωνίας στο Βίλνιους.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, η Μόσχα προχώρησε σε αντιπροσφορά: δάνειο 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων και μείωση της τιμής του φυσικού αερίου κατά 33%.

Η απόφαση για πάγωμα των επαφών με τις Βρυξέλλες πυροδότησε αμέσως τις μαζικές διαδηλώσεις στην πλατεία Μαϊντάν.

Μέσα σε τρεις μήνες, η πολιτική κρίση κλιμακώθηκε σε αιματηρές συγκρούσεις, οδηγώντας στην ανατροπή της κυβέρνησης Γιανουκόβιτς τον Φεβρουάριο του 2014 και ανοίγοντας τον δρόμο για τη γεωπολιτική σύγκρουση που διαμόρφωσε τη σημερινή εικόνα της ανατολικής Ευρώπης.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ