Δέκα χρόνια μετά τις πρώτες αναφορές από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Κούβα, το μυστήριο του «συνδρόμου της Αβάνας» δεν έχει λυθεί.

Αξιωματικοί της CIA σε όλο τον κόσμο έχουν αναφέρει «ανώμαλα περιστατικά υγείας», με πολλούς να πιστεύουν ότι πίσω τους κρύβεται ρωσική επιχείρηση με άγνωστο όπλο ηχητικής ή παλμικής μικροκυματικής ενέργειας.

Οι σκεπτικιστές, από την άλλη, απορρίπτουν τους ισχυρισμούς, κάνοντας λόγο ακόμη και για μαζική υστερία ή προσποίηση για αποζημιώσεις.

Η εμπειρία ενός ανώτερου στελέχους

Λίγο μετά τη μία τα ξημερώματα, ένα βράδυ του Απριλίου του 2019, ένας αξιωματικός της CIA σε υπηρεσιακό ταξίδι στο Λονδίνο ξύπνησε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του με τον πιο έντονο πονοκέφαλο της ζωής του.

Ήταν μούσκεμα στον ιδρώτα και ένιωθε τα μάτια του να γυρίζουν μέσα στις κόγχες. Την επόμενη μέρα δεν θυμόταν ονόματα συναδέλφων και μετά βίας παρακολουθούσε τη συζήτηση.

Αρχικά το απέδωσε σε τροφική δηλητηρίαση, όμως τα συμπτώματα παρέμειναν: θολή σκέψη, απώλεια ισορροπίας, εμβοές.

Τον Σεπτέμβριο, σε ξενοδοχείο της Βαρσοβίας, ο πόνος επέστρεψε ακόμη χειρότερος. Τον περιέγραψε σαν «κάποιος να στέκεται από πάνω μου με ένα ρόπαλο του μπέιζμπολ και να με χτυπά ξανά και ξανά στο κεφάλι».

Όταν το αίσθημα επανήλθε δύο ώρες αργότερα, άρχισε να υποψιάζεται ότι δεχόταν επίθεση από έξω.

Σύμφωνα με πηγές, επρόκειτο για ανώτερο στέλεχος της υπηρεσίας που είχε μόλις αναλάβει καίριο ρόλο στις επιχειρήσεις κατά της Ρωσίας.

Έρευνα συνδέει τα περιστατικά με θύματα που εργάζονταν σε υποθέσεις ρωσικών συμφερόντων, συχνά σε χώρες όπου μέρος της ελίτ ήθελε να πλησιάσει τη Δύση, όπως η Κούβα, η Γεωργία, η Κιργιζία, η Σερβία και το Βιετνάμ.

Ο πρώην υποδιευθυντής επιχειρήσεων Μαρκ Πολυμερόπουλος μίλησε δημόσια για την εμπειρία του στη Μόσχα τον Δεκέμβριο του 2017, αφότου η υπηρεσία απέρριψε αρχικά τα συμπτώματά του.

Στο στρατιωτικό νοσοκομείο Walter Reed διαγνώστηκε με ήπια τραυματική εγκεφαλική βλάβη και το 2023 κρίθηκε δικαιούχος αποζημίωσης.

Επιστημονική επιτροπή της κυβέρνησης με επικεφαλής τον καθηγητή του Στάνφορντ Ντέιβιντ Ρέλμαν έκρινε πως τα συμπτώματα είναι γνήσια και θα μπορούσαν να οφείλονται σε εξωτερική μικροκυματική ενέργεια.

Ωστόσο, η αξιολόγηση των υπηρεσιών πληροφοριών το 2023 έκρινε «πολύ απίθανη» την εμπλοκή ξένης δύναμης, προκαλώντας κατηγορίες για συγκάλυψη.

Η Τάλσι Γκάμπαρντ, διευθύντρια εθνικών πληροφοριών επί Τραμπ, ανακάλεσε την αξιολόγηση, κάνοντας λόγο για «επιλεκτικό αποκλεισμό στοιχείων».

Νέα στοιχεία και το βιβλίο «The Havana Syndrome»

Νέα στοιχεία συνδέουν τηλέφωνα Ρώσων πρακτόρων με τις επιθέσεις, ενώ φέρεται να αποκτήθηκε μέσω dark web φορητή συσκευή μικροκυμάτων, οι δοκιμές της οποίας σε ζώα έδειξαν παρόμοια συμπτώματα.

Οι παραγωγοί της εκπομπής 60 Minutes του CBS, Μάικλ Ρέι και Οριάνα Ζιλ ντε Γκρανάδος, στο βιβλίο τους «The Havana Syndrome» υποστηρίζουν ότι η Ρωσία βρίσκεται πίσω από τουλάχιστον ορισμένα περιστατικά και ότι τμήματα της αμερικανικής κυβέρνησης συγκάλυψαν τα στοιχεία.

Πρώην στελέχη εκφράζουν την αίσθηση προδοσίας από την ίδια τους την κυβέρνηση, παρά από τη Ρωσία. Όπως λέει ο Πολυμερόπουλος:

«Οι Ρώσοι είναι εχθροί μας και θέλω να λογοδοτήσουν. Νιώθω όμως μεγαλύτερη προδοσία από τη δική μου κυβέρνηση».

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ