Η Πολωνία προχωρά σε μια νέα, ιδιαίτερα ανησυχητική κίνηση στρατιωτικής κλιμάκωσης στην Ανατολική Ευρώπη, ζητώντας επισήμως από τις Ηνωμένες Πολιτείες την πώληση πυραύλων cruise Tomahawk και των αντίστοιχων συστημάτων εκτόξευσης.

Η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη εξοπλιστική αγορά. Σηματοδοτεί την επιδίωξη της Βαρσοβίας να αποκτήσει δυνατότητα προσβολής στόχων σε αποστάσεις περίπου 1.600 χιλιομέτρων, μεταφέροντας τη στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Μόσχα σε μια ποιοτικά διαφορετική και ενδεχομένως πολύ πιο επικίνδυνη διάσταση.

Το αίτημα επιβεβαίωσε ο αντιπρόεδρος της πολωνικής κυβέρνησης και υπουργός Άμυνας, Władysław Kosiniak-Kamysz, μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Pete Hegseth στο Πεντάγωνο, στις 10 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με τον Πολωνό αξιωματούχο, το σχετικό αίτημα είχε κατατεθεί αρκετούς μήνες νωρίτερα και έχει ήδη λάβει θετική προκαταρκτική ανταπόκριση από το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας.

Η τελική έγκριση, ωστόσο, δεν έχει δοθεί και απαιτείται η ολοκλήρωση των αμερικανικών διαδικασιών.

Ο υφυπουργός Άμυνας Paweł Bejda εκτίμησε ότι το ζήτημα θα μπορούσε να εξεταστεί από το αμερικανικό Κογκρέσο στις αρχές του 2027.

Οι Tomahawk αποτελούν ένα από τα πιο γνωστά επιθετικά όπλα του αμερικανικού οπλοστασίου.

Πρόκειται για υποηχητικούς πυραύλους cruise που πετούν σε χαμηλά ύψη, ακολουθώντας σύνθετες διαδρομές, με στόχο την προσβολή στρατηγικών εγκαταστάσεων, στρατιωτικών υποδομών και άλλων στόχων μεγάλης σημασίας.

Οι σύγχρονες εκδόσεις Block IV και Block V διαθέτουν εμβέλεια περίπου 1.600 χιλιομέτρων, προσφέροντας δυνατότητες που υπερβαίνουν κατά πολύ εκείνες των συμβατικών πυραυλικών και πυροβολικών συστημάτων.

Η απόκτησή τους από την Πολωνία θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα νέο δεδομένο στη στρατιωτική ισορροπία της περιοχής.

Για τη Βαρσοβία, πρόκειται για ενίσχυση της αποτροπής. Για τη Μόσχα, όμως, η εγκατάσταση τέτοιων όπλων κοντά στα ρωσικά σύνορα θα μπορούσε να εκληφθεί ως επέκταση των επιθετικών δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ.

Αυτή ακριβώς είναι η αντίφαση της σημερινής νατοϊκής στρατηγικής: κάθε νέα ανάπτυξη οπλικών συστημάτων παρουσιάζεται ως αμυντική αναγκαιότητα, ακόμη και όταν αυξάνει τη δυνατότητα πραγματοποίησης πληγμάτων εκατοντάδες χιλιόμετρα πέρα από τα σύνορα της χώρας που τα αποκτά

Η Βαρσοβία διαθέτει ήδη πυραύλους AGM-158 JASSM-ER, οι οποίοι εκτοξεύονται από μαχητικά F-16, ενώ το 2024 οι Ηνωμένες Πολιτείες ενέκριναν την πιθανή πώληση έως 821 πρόσθετων πυραύλων αυτού του τύπου.

Η προσθήκη των Tomahawk θα επέτρεπε στην Πολωνία να επεκτείνει τις δυνατότητές της πέρα από την αεροπορική πλατφόρμα εκτόξευσης, αποκτώντας ενδεχομένως χερσαία ή ναυτικά μέσα εξαπόλυσης πληγμάτων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το αμερικανικό σύστημα Typhon, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιεί κινητές μονάδες εκτόεξυσης για πυραύλους Tomahawk.

Μια τέτοια επιλογή θα επέτρεπε στη Βαρσοβία να αναπτύξει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς στην ξηρά, χωρίς να χρειάζεται να περιμένει την ολοκλήρωση των ναυπηγικών της προγραμμάτων.

Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα αξιοποίησης των νέων φρεγατών Miecznik, οι οποίες διαθέτουν εκτοξευτές Mk 41, αν και η τεχνική ενσωμάτωση των Tomahawk θα απαιτούσε πρόσθετες εργασίες.

Η επιδίωξη αυτή έρχεται σε περίοδο αυξημένης έντασης μεταξύ Πολωνίας και Ρωσίας, ιδιαίτερα γύρω από τον ρωσικό θύλακα του Kaliningrad.

Η Βαρσοβία κατηγορεί επανειλημμένα τη Μόσχα για επιχειρήσεις δολιοφθοράς, κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές απειλές, κατηγορίες που η ρωσική πλευρά αρνείται.

Οι πολωνικές ανησυχίες ασφαλείας δεν μπορούν να αγνοηθούν.

Η Ρωσία διαθέτει εκτεταμένα συστήματα αεράμυνας και έχει αποκτήσει σημαντική πολεμική εμπειρία στην αντιμετώπιση πυραύλων cruise κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Tomahawk θα ήταν αναποτελεσματικοί, αλλά ότι η αγορά ενός προηγμένου οπλικού συστήματος δεν εγγυάται στρατηγική υπεροχή ούτε εξαλείφει τον κίνδυνο ρωσικών αντιποίνων.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ