Σοβαρές καταγγελίες για θανάτους εκατοντάδων κρατουμένων, βασανιστήρια και πιθανές εξωδικαστικές εκτελέσεις στις φυλακές του Ελ Σαλβαδόρ διατυπώθηκαν σε ακρόαση της Διαμερικανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον Παναμά, με τις εκτιμήσεις των οργανώσεων να ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών ακόμη και στους 582.

Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκεται η κατάσταση έκτακτης ανάγκης που εφαρμόζει εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια ο πρόεδρος της χώρας, Ναγίμπ Μπουκέλε, στο πλαίσιο της εκστρατείας για την εξάρθρωση των εγκληματικών συμμοριών.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα έκτακτα μέτρα έχουν συμβάλει στον δραστικό περιορισμό της εγκληματικότητας.

Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι οι μαζικές συλλήψεις και οι περιορισμοί στις δικαστικές εγγυήσεις έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα για την προστασία των κρατουμένων.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει αναγνωρίσει η εισαγγελία του Ελ Σαλβαδόρ, περίπου 93.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί χωρίς εντάλματα στο πλαίσιο της συγκεκριμένης εκστρατείας, ενώ περίπου το 90% των κρατουμένων δεν έχει ακόμη δικαστεί.

Τουλάχιστον 454 θάνατοι υπό κράτηση

Κατά την ακρόαση που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, ο δικηγόρος της μη κυβερνητικής οργάνωσης Cristosal, Νταβίντ Μοράλες, παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία τουλάχιστον 454 άνθρωποι έχουν πεθάνει ενώ βρίσκονταν υπό προσωρινή κράτηση από την έναρξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Όπως ανέφερε, το 78% των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στις φυλακές δεν είχε διαπιστωθεί ότι συνδεόταν με εγκληματικές συμμορίες. Επιπλέον, για τουλάχιστον 87 θανάτους υπάρχουν ενδείξεις βίαιης αιτίας.

Ο Μοράλες έκανε λόγο για πιθανές εξωδικαστικές εκτελέσεις και ζήτησε να διερευνηθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκαν οι θάνατοι, προκειμένου να αποδοθούν ευθύνες όπου προκύπτουν.

Από την πλευρά της, η διευθύντρια της οργάνωσης Socorro Jurídico Humanitario, Ίνγκριντ Εσκομπάρ, υποστήριξε ότι ο συνολικός αριθμός των νεκρών κρατουμένων ανέρχεται σε 582.

Καταγγελίες για ξυλοδαρμούς και στέρηση βασικών αγαθών

Η Εσκομπάρ περιέγραψε ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες κράτησης, καταγγέλλοντας ότι άνθρωποι που μεταφέρονται σε φυλακές για πρόσωπα τα οποία οι αρχές θεωρούν συνδεδεμένα με το οργανωμένο έγκλημα υφίστανται συστηματική κακομεταχείριση.

Όπως υποστήριξε, οι κρατούμενοι αντιμετωπίζουν ξυλοδαρμούς κατά την άφιξή τους, ενώ έκανε λόγο για περιστατικά σεξουαλικής βίας, άρνησης ιατρικής περίθαλψης και στέρησης τροφής και νερού.

Η ίδια αποκάλυψε, επίσης, ότι ο αδελφός της πέθανε ενώ βρισκόταν στη φυλακή, μετά τη σύλληψή του για πλημμέλημα.

Οι καταγγελίες αυτές αναδεικνύουν τις ανησυχίες των οργανώσεων για τις συνθήκες κράτησης και την τύχη ανθρώπων που συνελήφθησαν στο πλαίσιο της εκτεταμένης επιχείρησης κατά των συμμοριών.

Η απουσία της κυβέρνησης από την ακρόαση

Προβληματισμό προκάλεσε και η απουσία εκπροσώπων του κράτους του Ελ Σαλβαδόρ από τη διαδικασία ενώπιον της Διαμερικανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής, Εστουάρδο Ραλόν, επέκρινε τη μη συμμετοχή της κυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι η παρουσία της θα επέτρεπε να παρουσιαστούν οι επίσημες θέσεις και τα στοιχεία των αρχών για τις καταγγελίες.

Η απουσία της κυβέρνησης άφησε τις οργανώσεις να παρουσιάσουν τις δικές τους εκτιμήσεις για τις συνθήκες κράτησης, τους θανάτους και τις πιθανές παραβιάσεις δικαιωμάτων.

Σχέδιο αποφυλάκισης 5.000 κρατουμένων

Την ίδια στιγμή, ο Ναγίμπ Μπουκέλε έχει ανακοινώσει σχέδιο για την αποφυλάκιση περίπου 5.000 ανθρώπων που χαρακτηρίζονται από την κυβέρνηση ως ευκαιριακοί συνεργάτες εγκληματικών συμμοριών.

Η δυνατότητα αποφυλάκισης αναμένεται να εξετάζεται με βάση τον βαθμό εμπλοκής κάθε κρατουμένου σε εγκληματικές δραστηριότητες και τη σοβαρότητα των πράξεων που του αποδίδονται.

Ωστόσο, ο ειδικός εισηγητής της Διαμερικανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για το Ελ Σαλβαδόρ, Ριάντ Ινσανάλι, προειδοποίησε για τον κίνδυνο το συγκεκριμένο σχέδιο να οδηγήσει ανθρώπους στην παραδοχή αδικημάτων που δεν έχουν διαπράξει.

Όπως επισήμανε, κρατούμενοι που δεν έχουν πραγματική σχέση με εγκληματικές οργανώσεις ενδέχεται να δηλώσουν ένοχοι, ελπίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα εξασφαλίσουν την απελευθέρωσή τους.

Οι καταγγελίες θέτουν εκ νέου στο προσκήνιο τις επιπτώσεις της πολιτικής ασφαλείας του Μπουκέλε, καθώς η προσπάθεια καταπολέμησης των συμμοριών συνοδεύεται από σοβαρές αιτιάσεις για παραβιάσεις δικαιωμάτων, θανάτους υπό κράτηση και περιορισμό των εγγυήσεων μιας δίκαιης δίκης.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ