Νέα πρόκληση από την Τουρκία: «Τα θαλάσσια πάρκα μας εμπίπτουν στη δικαιοδοσία μας»
Η Άγκυρα επιμένει ότι μπορεί να θεσπίζει μέτρα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος πέρα από τα χωρικά της ύδατα
Νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκαλεί η απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με την Άγκυρα να υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες περιοχές εμπίπτουν στη δική της θαλάσσια δικαιοδοσία.
Οι τουρκικές προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου προβλέπουν ζώνες που, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, εκτείνονται και πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Η Αθήνα θεωρεί ότι η μονομερής αυτή κίνηση δεν μπορεί να δημιουργήσει νέα νομικά δεδομένα ούτε να επηρεάσει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η Άγκυρα, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος μπορεί να εφαρμόζεται και σε περιοχές πέρα από τα χωρικά ύδατα, τις οποίες θεωρεί ότι υπάγονται στη δική της θαλάσσια δικαιοδοσία.
Τα δύο θαλάσσια πάρκα
Το πρώτο πάρκο βρίσκεται στην περιοχή Φετιγιέ–Κας, στις νοτιοδυτικές ακτές της Τουρκίας, απέναντι από το Καστελλόριζο. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από την τουρκική πλευρά ως σημαντική για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και των κητωδών.
Το δεύτερο βρίσκεται στο Βόρειο Αιγαίο, κοντά στις τουρκικές ακτές της Τεκιρντάγ και του Τσανάκαλε, στην ευρύτερη περιοχή της εισόδου των Δαρδανελλίων. Οι δύο περιοχές έχουν ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς συνδέονται με τις ευρύτερες τουρκικές θέσεις για τα όρια των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαφωνία Αθήνας και Άγκυρας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες, καθώς οι δύο χώρες διατηρούν διαφορετικές θέσεις για την οριοθέτηση δικαιωμάτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα: «Παράνομα και χωρίς νομικό αποτέλεσμα»
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας παράνομη την εγκαθίδρυση των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων στον βαθμό που αυτά επεκτείνονται σε διεθνή ύδατα ή σε περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί ότι εμπίπτουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να θεσπίζει μονομερώς εθνικές θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές σε περιοχές εκτός της εθνικής του δικαιοδοσίας. Παράλληλα, τονίζει ότι οι τουρκικές αποφάσεις «δεν δημιουργούν τετελεσμένα» και δεν μπορούν να επηρεάσουν τα δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Η ελληνική πλευρά υπενθυμίζει επίσης ότι τα εθνικά θαλάσσια πάρκα που έχει θεσπίσει η Ελλάδα στο Ιόνιο και στο Αιγαίο έχουν καθοριστεί, σύμφωνα με την Αθήνα, εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η αντιπαράθεση αποκτά έτσι και ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση, καθώς η δημιουργία των πάρκων εντάσσεται στη συνεχιζόμενη διαφωνία των δύο χωρών για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες και τις σχετικές αξιώσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
