Μια νέα μέθοδο εξαπάτησης χρησιμοποιούν οι χάκερ για να μολύνουν υπολογιστές, αξιοποιώντας τα γνωστά τεστ CAPTCHA που εμφανίζονται καθημερινά σε εκατομμύρια χρήστες του διαδικτύου.

Οι κυβερνοεγκληματίες δημιουργούν πλαστές σελίδες επαλήθευσης, οι οποίες μοιάζουν με τους κανονικούς μηχανισμούς ασφαλείας και ζητούν από τους επισκέπτες να αποδείξουν ότι είναι πραγματικοί άνθρωποι και όχι αυτοματοποιημένα προγράμματα.

Ωστόσο, αντί να τους ζητήσουν απλώς να επιλέξουν εικόνες ή να συμπληρώσουν ένα πλαίσιο, τους καθοδηγούν να εκτελέσουν συγκεκριμένες εντολές στον υπολογιστή τους.

Η συγκεκριμένη τεχνική ονομάζεται ClickFix και βασίζεται στην παραπλάνηση του χρήστη, ο οποίος θεωρεί ότι ακολουθεί μια συνηθισμένη διαδικασία ασφαλείας.

Με αυτόν τον τρόπο, οι δράστες επιχειρούν να εγκαταστήσουν κακόβουλο λογισμικό χωρίς να χρειάζεται το θύμα να κατεβάσει κάποιο ύποπτο αρχείο ή να ανοίξει ένα μολυσμένο συνημμένο.

Πώς λειτουργεί η παγίδα

Τα CAPTCHA χρησιμοποιούνται ευρέως από ιστοσελίδες για να εμποδίζουν την πρόσβαση αυτοματοποιημένων προγραμμάτων.

Συνήθως ζητούν από τους επισκέπτες να αναγνωρίσουν αντικείμενα σε φωτογραφίες, να πληκτρολογήσουν συγκεκριμένους χαρακτήρες ή να επιβεβαιώσουν ότι δεν είναι ρομπότ.

Οι χάκερ αντιγράφουν την εμφάνιση αυτών των μηχανισμών, δημιουργώντας ψεύτικες οθόνες που δύσκολα ξεχωρίζουν από τις αυθεντικές.

Αρχικά, ζητούν από τον χρήστη να πατήσει ένα πλαίσιο επαλήθευσης και στη συνέχεια εμφανίζουν πρόσθετες οδηγίες, παρουσιάζοντάς τες ως απαραίτητο βήμα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ιστοσελίδα αντιγράφει κρυφά μια κακόβουλη εντολή στο πρόχειρο του υπολογιστή. Ο επισκέπτης δεν αντιλαμβάνεται τι έχει αποθηκευτεί και πιστεύει ότι χρειάζεται απλώς να ακολουθήσει τις οδηγίες που εμφανίζονται στην οθόνη.

Οι τρεις κινήσεις που μπορούν να μολύνουν τον υπολογιστή

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές εκδοχές της απάτης ζητά από τον χρήστη να ακολουθήσει τρία συγκεκριμένα βήματα.

Αρχικά, καλείται να πατήσει τα πλήκτρα Windows + R, ώστε να ανοίξει το παράθυρο εκτέλεσης εντολών των Windows. Στη συνέχεια, του ζητείται να πατήσει Ctrl + V, προκειμένου να επικολλήσει το περιεχόμενο που βρίσκεται ήδη στο πρόχειρο, και τέλος να πατήσει Enter.

Στην πραγματικότητα, όμως, η διαδικασία αυτή μπορεί να οδηγήσει στην εκτέλεση κακόβουλου κώδικα που έχει αντιγραφεί από την ψεύτικη ιστοσελίδα. Έτσι, ο χρήστης ενεργοποιεί ο ίδιος την απειλή, θεωρώντας ότι ολοκληρώνει μια απλή επαλήθευση ταυτότητας.

Αυτό είναι και το στοιχείο που κάνει την τεχνική ιδιαίτερα αποτελεσματική: οι δράστες δεν προσπαθούν μόνο να παρακάμψουν τα συστήματα προστασίας, αλλά πείθουν το ίδιο το θύμα να εκτελέσει την επικίνδυνη ενέργεια.

Το ίδιο κόλπο με πρόσχημα ένα τεχνικό πρόβλημα

Η μέθοδος ClickFix δεν χρησιμοποιείται αποκλειστικά μέσω ψεύτικων CAPTCHA. Σε άλλες περιπτώσεις, εμφανίζεται ένα μήνυμα που ενημερώνει τον χρήστη ότι παρουσιάστηκε κάποιο πρόβλημα κατά τη φόρτωση ή την εμφάνιση μιας ιστοσελίδας.

Ακολούθως, προτείνεται μια δήθεν λύση, η οποία απαιτεί την εκτέλεση συγκεκριμένων εντολών στο λειτουργικό σύστημα. Ο επισκέπτης πιστεύει ότι ακολουθεί μια συνηθισμένη διαδικασία αποκατάστασης, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να επιτρέπει την εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού.

Ο Κρις Φιστόνιτς, ερευνητής της εταιρείας κυβερνοασφάλειας Malwarebytes, έχει επισημάνει στον Guardian τη μεγάλη διάδοση της συγκεκριμένης τεχνικής. Όπως εξηγεί, πολλοί χρήστες δεν είναι προετοιμασμένοι να αναγνωρίσουν αυτή τη μορφή επίθεσης, καθώς έχουν συνηθίσει να εμπιστεύονται τις διαδικασίες επαλήθευσης που συναντούν καθημερινά στο διαδίκτυο.

Πώς μπορούν να προστατευτούν

Το σημαντικότερο προειδοποιητικό σημάδι είναι όταν μια ιστοσελίδα ζητά από τον χρήστη να ανοίξει το παράθυρο εκτέλεσης των Windows, να επικολλήσει άγνωστο περιεχόμενο ή να πληκτρολογήσει εντολές για να αποδείξει ότι είναι άνθρωπος.

Τα κανονικά CAPTCHA δεν απαιτούν τέτοιου είδους ενέργειες. Η διαδικασία επαλήθευσης πραγματοποιείται μέσα στην ίδια την ιστοσελίδα, χωρίς να χρειάζεται ο επισκέπτης να εκτελέσει εντολές στον υπολογιστή του.

Επομένως, οποιαδήποτε τέτοια οδηγία θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ύποπτη. Οι χρήστες δεν πρέπει να επικολλούν ή να εκτελούν άγνωστες εντολές, ακόμη κι αν η σελίδα εμφανίζεται ως μια απολύτως συνηθισμένη διαδικασία ασφαλείας.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ