Νέα προσπάθεια για την αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν βρίσκεται σε εξέλιξη, με το Κατάρ να αναλαμβάνει εκ νέου διαμεσολαβητικό ρόλο, επιδιώκοντας την επαναφορά της εκεχειρίας και την επανεκκίνηση των συνομιλιών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, που επικαλείται δύο πηγές με γνώση των συζητήσεων, ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, και ο Τζάρεντ Κούσνερ πραγματοποίησαν την Πέμπτη συνάντηση στο Βερολίνο με υψηλόβαθμους εκπροσώπους του Κατάρ.

Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, καθώς και ο απεσταλμένος Αλί αλ Θαουάντι.

Η Ντόχα επιχειρεί εδώ και αρκετές εβδομάδες να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια νέα συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, η οποία θα μπορούσε να αποτρέψει την επανέναρξη των εχθροπραξιών και να ανοίξει τον δρόμο για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Οι πιέσεις Νετανιάχου και η στάση του Τραμπ

Οι επαφές στη γερμανική πρωτεύουσα ακολούθησαν την επίσκεψη του Καταριανού πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον την προηγούμενη εβδομάδα, κατά την οποία είχε συνομιλίες με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.

Μετά τη συγκεκριμένη συνάντηση, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε εμφανιστεί επιφυλακτικός απέναντι στο ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια εξέλιξη «αρκετά απίθανο» ενδεχόμενο.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Axios, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου εξακολουθεί να ασκεί έντονες πιέσεις προς την αμερικανική κυβέρνηση, ζητώντας νέα στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Τεχεράνης.

Από την πλευρά του, ο Τραμπ δεν εμφανίζεται πρόθυμος να λάβει άμεσα αποφάσεις για την περαιτέρω εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Δεν βιάζομαι να πάρω κάποια απόφαση για το Ιράν. Θα δούμε τι θα συμβεί μετά την έναρξη του νέου έτους», δήλωσε την Πέμπτη σε τηλεφωνική επικοινωνία με το Axios, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραταθεί η διπλωματική προσπάθεια.

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την Παρασκευή, υποστήριξε ότι η ιρανική κυβέρνηση επιδιώκει την επίτευξη συμφωνίας, χωρίς όμως να προσφέρει τις εγγυήσεις που απαιτεί η Ουάσιγκτον.

«Το Ιράν θέλει να κάνει συμφωνία, αλλά δεν θέλει να κάνει μια συμφωνία που να είναι αποδεκτή από εμένα», ανέφερε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, ενώ χρησιμοποίησε ιδιαίτερα επικριτικούς χαρακτηρισμούς για την ιρανική ηγεσία, αποκαλώντας την «τρελή» και «μια πολύ κακή ομάδα ανθρώπων».

Διπλωματικές κινήσεις σε Τουρκία, Ομάν και Κατάρ

Οι συνομιλίες στο Βερολίνο αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης διπλωματικής κινητοποίησης, με επαφές σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής.

Όπως αναφέρει το Axios, ο Αλί αλ Θαουάντι είχε συναντήσει την προηγούμενη εβδομάδα στην Τουρκία τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, προκειμένου να του μεταφέρει όσα συζητήθηκαν στις επαφές της καταριανής ηγεσίας με τον Τραμπ και τον Βανς.

Κατά τη συνάντηση εξετάστηκαν επίσης πιθανές πρωτοβουλίες για την υπέρβαση των διαφωνιών που εξακολουθούν να εμποδίζουν την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο, τεχνική αντιπροσωπεία του Ιράν μετέβη στην Ντόχα στις αρχές της εβδομάδας, συνεχίζοντας τις επαφές με τους διαμεσολαβητές.

Ο Αραγτσί πραγματοποίησε παράλληλα επισκέψεις στο Πακιστάν και στο Ομάν, αναζητώντας διπλωματικές διεξόδους. Στο Ομάν είχε νέα συνάντηση με τον Αλί αλ Θαουάντι, στο πλαίσιο των προσπαθειών συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.

Παρά την κινητικότητα σε πολλαπλά διπλωματικά επίπεδα, οι μέχρι στιγμής προσπάθειες δεν έχουν αποφέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το περιεχόμενο των επαφών.

Το βασικό ζητούμενο παραμένει η διαμόρφωση ενός πλαισίου συμφωνίας που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό τόσο από την Ουάσιγκτον όσο και από την Τεχεράνη, αποτρέποντας μια νέα κλιμάκωση της στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ