Η ιστορική μελέτη «Limits to Growth» του MIT, που δημοσιεύτηκε πριν από μισό αιώνα, φαίνεται σήμερα να επιβεβαιώνεται με ανησυχητική ακρίβεια από τα σύγχρονα δεδομένα.

Σύμφωνα με ανάλυση η αναθεώρηση στοιχείων από την KPMG μία από τις τέσσερις μεγαλύτερες λογιστικές και συμβουλευτικές εταιρείες στον κόσμο (οι λεγόμενες «Big Four», μαζί με τις Deloitte, PwC και EY) δείχνει ότι ο παγκόσμιος βιομηχανικός πολιτισμός δεν οδεύει απλώς προς συστημική κατάρρευση γύρω στο 2040, αλλά βρίσκεται ήδη περίπου δεκαοκτώ μήνες μπροστά από το χειρότερο σενάριο που είχε προβλεφθεί.

Το 1972 η έκθεση του MIT προειδοποιούσε ότι ο βιομηχανικός κόσμος θα έφτανε στα απόλυτα όριά του κάπου στα μέσα του 21ου αιώνα.

Η πρόσφατη επανεκτίμηση της KPMG εξετάζει τριάντα βασικούς δείκτες, όπως την καλλιεργήσιμη γη, τους υδροφόρους ορίζοντες, τις εκπομπές άνθρακα και το χρέος.

Από αυτούς, οι είκοσι επτά έχουν ήδη ξεπεράσει τις αρνητικές προβλέψεις της αρχικής μελέτης.

Η πορεία «business as usual» παραπέμπει πλέον σε συστημική κατάρρευση κάπου μεταξύ 2032 και 2038, με τις πρώτες έντονες αλυσιδωτές αποτυχίες να αναμένονται από τα τέλη του 2027.

Τα θεμέλια του σημερινού συστήματος παρουσιάζουν πολλαπλά ρήγματα.

Το παγκόσμιο χρέος έχει φτάσει τα 307 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου 333% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ενώ οι κεντρικές τράπεζες προωθούν τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών (CBDCs) με ημερομηνίες λήξης και περιορισμούς χρήσης, τα οποία ορισμένοι αναλυτές βλέπουν ως εργαλεία οικονομικής καταστολής.

Παράλληλα, η κρίση των περιφερειακών τραπεζών στις Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζεται και τα εμπορικά ακίνητα έχουν χάσει έως και 60% της αξίας τους, την ώρα που η αγορά παραγώγων ξεπερνά το ένα τετράκις εκατομμύριο δολάρια.

Στο περιβαλλοντικό μέτωπο καταγράφονται ρεκόρ θερμοκρασιών, επιταχυνόμενο λιώσιμο των πάγων στην Αρκτική με πιθανό «blue ocean event» έως το 2027, καθώς και μαζική απελευθέρωση μεθανίου από το λιώσιμο των παγετώνων στη Σιβηρία.

Η πίεση στους υδάτινους πόρους εντείνεται, με κρίσιμη πτώση της στάθμης στον ποταμό Κολοράντο και στον υδροφορέα Ogallala των ΗΠΑ, ενώ Ινδία και Πακιστάν συγκρούονται ήδη για τα δικαιώματα στον Ινδό ποταμό.

Υπολογίζεται ότι 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε περιοχές που τις επόμενες δεκαετίες ενδέχεται να καταστούν μη κατοικήσιμες λόγω ξηρασίας και ανόδου της στάθμης των υδάτων.

Η επισιτιστική ασφάλεια είναι επίσης εύθραυστη. Τα παγκόσμια αποθέματα σιτηρών επαρκούν σήμερα για περίπου εβδομήντα ημέρες, ενώ η αγροτική παραγωγή παραμένει απόλυτα εξαρτημένη από το ενεργειακό κόστος των ορυκτών καυσίμων.

Την ίδια ώρα, οι θάνατοι από υπερβακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά αναμένεται να φτάσουν τα δέκα εκατομμύρια ετησίως έως το 2035, και ο ιός H5N1 της γρίπης των πτηνών εξακολουθεί να αποτελεί απειλή για πιθανή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Στο δημογραφικό πεδίο ο παγκόσμιος δείκτης γονιμότητας έχει πέσει στο 2,3, με ακραίες περιπτώσεις όπως η Νότια Κορέα στο 0,72 και η Ιταλία στο 1,24, στην Ελλάδα στο 1,26 καθιστώντας τα συνταξιοδοτικά συστήματα μαθηματικά μη βιώσιμα.

Παράλληλα, η κοινωνική συνοχή διαβρώνεται από έντονη πόλωση, κατάρρευση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς κάτω από το 20% στη Δύση και κατακερματισμό της κοινής αντίληψης για την πραγματικότητα.

Η ανάλυση της KPMG υπογραμμίζει ότι η παρακμή δεν πρόκειται να εκδηλωθεί μέσω ενός θεαματικού και ξαφνικού χολιγουντιανού τύπου σεναρίου, αλλά μέσα από σταδιακή καθημερινή φθορά: διακοπές ρεύματος και μπλακ άουτ στα αστικά κέντρα λόγω ανεπαρκών εφεδρειών, περιορισμούς και εκτόξευση της τιμής του πόσιμου νερού, ελλείψεις φαρμάκων και ακυρώσεις χειρουργείων στα δημόσια νοσοκομεία, καθώς και αυξανόμενο χρηματοοικονομικό έλεγχο μέσω προγραμματιζόμενων ψηφιακών πληρωμών.

Η έκθεση καταλήγει ότι η απλή αποθήκευση τροφίμων ή η κατασκευή καταφυγίων δεν επαρκούν για μια παρατεταμένη περίοδο παρακμής.

Η πραγματική ανθεκτικότητα βασίζεται στο κοινωνικό κεφάλαιο, την αποκέντρωση, τις πρακτικές χειρωνακτικές δεξιότητες, την αναγεννητική γεωργία και την κοινοτική αλληλεγγύη.

Η κατάρρευση δεν παρουσιάζεται πλέον ως ένα μακρινό μελλοντικό ενδεχόμενο, αλλά ως μια ενεργή διαδικασία μέσα στην οποία η ανθρωπότητα ήδη ζει.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ