Το πρωί της περασμένης Δευτέρας οι κάτοικοι της Αρμενίας, στη δυτική Κολομβία, ετοιμάζονταν για τη δουλειά τους όταν η γη άρχισε να τρέμει βίαια.

Ο σεισμός των 7,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ έπληξε τις ακτές του Ειρηνικού και προκάλεσε εκατοντάδες θανάτους σε ολόκληρη τη δυτική χώρα.

Στην Αρμενία, όμως, μια πόλη περίπου 300.000 κατοίκων μόλις 69 χιλιόμετρα από το επίκεντρο, δεν υπήρξε ούτε ένας νεκρός.

Κανένα κτίριο δεν κατέρρευσε και δεν χρειάστηκε ούτε μία επιχείρηση διάσωσης.

Οι Κολομβιανοί άρχισαν αμέσως να την αποκαλούν «La Ciudad Milagro» – την Πόλη του Θαύματος.

Οι μηχανικοί και οι αξιωματούχοι που την ξανάχτισαν μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1999 ξέρουν ότι δεν επρόκειτο για θαύμα.

Ήταν αποτέλεσμα 27 χρόνων συστηματικής προετοιμασίας, αυστηρών κανονισμών και σκληρών μαθημάτων από το παρελθόν.

Οι μνήμες του 1999 και η αλλαγή νοοτροπίας

Το 1999 ένας σεισμός 6,2 βαθμών είχε ισοπεδώσει το 60% των κτιρίων της Αρμενίας και είχε στοιχίσει τη ζωή σε σχεδόν 1.000 ανθρώπους. Αυτή τη φορά οι κάτοικοι ήξεραν ακριβώς τι να κάνουν.

Θυμήθηκαν τις ασκήσεις ετοιμότητας που γίνονται τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο. Πολλοί έπεσαν δίπλα στο κρεβάτι ή στηρίχθηκαν στο ψυγείο, δημιουργώντας πιθανό χώρο προστασίας σε περίπτωση κατάρρευσης.

Όταν σταμάτησε η δόνηση, περίμεναν τις σειρήνες των ασθενοφόρων.

Άκουσαν ελάχιστες.

Στις γειτονικές Περέιρα και Μανισάλες καταγράφηκαν δεκάδες θάνατοι.

Στο Κάλι, που βρίσκεται σε υπερδιπλάσια απόσταση από το επίκεντρο, οι νεκροί ξεπέρασαν τους 95. Συνολικά στη χώρα οι νεκροί έφτασαν τουλάχιστον τους 285, με χιλιάδες τραυματίες.

Οι τρεις αποφάσεις που έκαναν τη διαφορά

Μετά το 1999 δημιουργήθηκε το Ταμείο Ανασυγκρότησης του Άξονα του Καφέ (FOREC) με κονδύλια 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Η Αρμενία χωρίστηκε σε 15 ζώνες και κάθε μία ανατέθηκε σε μη κυβερνητικές οργανώσεις που συνεργάστηκαν με μηχανικούς και σεισμολόγους.

Η φιλοσοφία ήταν απλή: «Αργός σχεδιασμός, γρήγορη εκτέλεση».

Τρεις αποφάσεις αποδείχθηκαν καθοριστικές:

• Λεπτομερής μικροζωνική μελέτη: Η πόλη χαρτογράφησε οικοδομικό τετράγωνο προς οικοδομικό τετράγωνο πώς αντιδρά το έδαφος σε σεισμό.

• Απαγόρευση κατασκευών σε χαλαρά εδάφη που ενισχύουν τη δόνηση.

• Αυστηροί και επικαιροποιημένοι οικοδομικοί κανονισμοί, με στόχο τα κτίρια να μην καταρρέουν ακόμα και σε πολύ ισχυρό σεισμό.

Ο εθνικός αντισεισμικός κανονισμός της Κολομβίας (τελευταία αναθεώρηση το 2010) επιβάλλει ότι ένα κτίριο μπορεί να υποστεί σοβαρές ζημιές, αλλά όχι να καταρρεύσει.

Το πρόβλημα δεν είναι οι νόμοι, αλλά η εφαρμογή τους

Σε άλλες πόλεις της Κολομβίας το πρόβλημα παραμένει η ανεπαρκής εφαρμογή των κανονισμών, ιδιαίτερα στην άτυπη δόμηση.

Στην Μπογκοτά περίπου το 70% των κατασκευών είναι άτυπες. Μηχανικοί παρακάμπτουν προδιαγραφές, συχνά με συνενοχή της διοίκησης. Μία ημέρα μετά τον σεισμό, στην Περέιρα εξετάστηκαν ερείπια ενός κτιρίου ενός μόλις έτους που όλοι πίστευαν ότι ήταν από τούβλα. Ήταν από γύψο.

Ο πολιτικός μηχανικός Ομάρ Καρντόνα, ένας από τους κορυφαίους ειδικούς της χώρας, τονίζει:

«Το να επιβιώσεις από έναν σεισμό δεν είναι θέμα τύχης. Είναι θέμα μηχανικής, είναι θέμα επιστήμης. Υπάρχει τρόπος να κατασκευάσεις κτίρια που δεν καταρρέουν, όσο τρομακτικά ισχυρός κι αν είναι ο σεισμός».

Η Αρμενία απέδειξε ότι όταν μια πόλη μαθαίνει από την καταστροφή, επενδύει σε επιστήμη, σχεδιασμό και πειθαρχία στην εφαρμογή των κανόνων, μπορεί να μετατρέψει έναν σεισμό 7,4 Ρίχτερ σε γεγονός χωρίς θύματα.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ