Σε μια δήλωση που αλλάζει πλήρως τις γεωπολιτικές ισορροπίες προχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός Πρόεδρος αποκάλυψε χωρίς περιστροφές ότι η προσωπική του παρέμβαση και η σχέση του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν ο μοναδικός λόγος που απέτρεψε την Τουρκία από το να εμπλακεί στρατιωτικά σε έναν γενικευμένο πόλεμο κατά του Ισραήλ!

Ο ισχυρισμός του Ντόναλντ Τραμπ ότι η προσωπική του σχέση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν ο μοναδικός λόγος που η Τουρκία δεν ενεπλάκη στρατιωτικά σε έναν γενικευμένο πόλεμο κατά του Ισραήλ, δεν είναι απλά μια επικοινωνιακή ατάκα. Αποτελεί τη βάση της στρατηγικής του για τη Μέση Ανατολή, η οποία βασίζεται στο δόγμα «διαχείρισης μέσω ισχυρών ηγετών».

Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο Τραμπ αναφέρθηκε στο φλέγον ζήτημα των σχέσεων της Άγκυρας με το Ισραήλ, προβαίνοντας σε μια παραδοχή που ερμηνεύεται ως «προειδοποίηση» με βελούδινο γάντι.

«Θα μπορούσαν να είχαν μπει στον πόλεμο από την αντίθετη πλευρά», εννοώντας την Τουρκία.

«Ακούω κάποιους να μιλούν για τη σχέση τους με το Ισραήλ. Θα μπορούσαν να είχαν μπει στη μάχη από την αντίθετη πλευρά. Ωστόσο, είναι ένα έθνος που υπήρξε πάρα πολύ καλό. Υπήρξαν εξαιρετικοί με πολλούς τρόπους όσον αφορά τη σχέση μας.»

«Ίσως δεν το έκαναν εξαιτίας μου», συμπλήρωσε με έμφαση.

Η αποστροφή αυτή του Αμερικανού προέδρου μόνο τυχαία δεν είναι, καθώς η Τουρκία έχει υιοθετήσει μια εξαιρετικά σκληρή ρητορική και πολιτική στάση κατά του Ισραήλ κατά τη διάρκεια των πρόσφατων συγκρούσεων σε Γάζα, με τη Χεζμπολάχ και με το Ιράν,

Το γεγονός ότι ο Τραμπ υπογράμμισε δημόσια, δίπλα στον Ερντογάν, πως η Άγκυρα είχε την επιλογή (ή την τάση) να εμπλακεί στρατιωτικά «από την αντίθετη πλευρά», αποτελεί μια ξεκάθαρη υπενθύμιση των κόκκινων γραμμών της Ουάσιγκτον.

Ο Τραμπ ανέκαθεν πίστευε ότι μπορεί να ελέγξει τον περιφερειακό αναθεωρητισμό της Άγκυρας όχι μέσω των θεσμικών καναλιών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αλλά μέσω της απευθείας γραμμής με τον Τούρκο Πρόεδρο.

Παρά την ακραία ρητορική του Ερντογάν κατά του Ισραήλ και τη στήριξή του προς τη Χαμάς, η Τουρκία περιορίστηκε σε εμπορικό εμπάργκο, ρητορικές κορώνες και προσπάθειες για διπλωματική «απομόνωση» του Τελ Αβίβ.

Ο Ερντογάν γνωρίζει καλά ότι ο Τραμπ δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει την αμερικανική οικονομία ως όπλο (όπως είχε κάνει στην πρώτη του θητεία με την υπόθεση του πάστορα Μπράνσον).

Η απειλή οικονομικής ασφυξίας λειτούργησε ως αποτρεπτικός παράγοντας για οποιαδήποτε απερίσκεπτη στρατιωτική κίνηση της Τουρκίας.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, θα αντιμετώπιζε υπαρξιακή κρίση αν αποφάσιζε να εμπλακεί ενεργά εναντίον του Ισραήλ.

Μια ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση της Τουρκίας με το Ισραήλ θα προκαλούσε την άμεση ρήξη με την Ουάσιγκτον και τη Συμμαχία.

Ο Τραμπ θεωρεί τις Συμφωνίες του Αβραάμ ως τη μεγαλύτερη κληρονομιά του στη Μέση Ανατολή. Κατέστησε σαφές στον Ερντογάν ότι η πλήρης αποσταθεροποίηση αυτής της αρχιτεκτονικής από την πλευρά της Άγκυρας θα αποτελούσε πηγή σοβαρών προβλημάτων.

Για τον Ερντογάν, η διατήρηση των προσχημάτων με τον Τραμπ είναι ζωτικής σημασίας. Η υποδοχή του Τραμπ στην Άγκυρα και η ανάγκη του Τούρκου προέδρου να εμφανίζεται ως ισότιμος συνομιλητής της μοναδικής υπερδύναμης, τον ανάγκασε να κρατήσει τα προσχήματα, «καταπίνοντας» την επιθυμία του για μια πιο επιθετική στάση στο Μεσανατολικό, προκειμένου να μη χάσει τα ανταλλάγματα που διεκδικεί στην Ανατολική Μεσόγειο και τα εξοπλιστικά.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ