Το νέο «ηφαίστειο»

Η Σομαλιλάνδη είναι το νέο γεωπολιτικό «ηφαίστειο» το οποίο κινδυνεύει να «εκραγεί» άμεσα και να προκαλέσει οριστική «ανακοπή» στην ΕΕ, σε ότι αφορά την ενέργεια και τις μεταφορές προϊόντων.

Γιατί αν το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που χωρίζει την Υεμένη (στην Αραβική Χερσόνησο) από το Τζιμπουτί και την Ερυθραία (στην Αφρική) καταστεί μη προσβάσιμο, τότε δεν θα έχει καμία σημασία αν τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοιχτά ή κλειστά.

Η Ευρώπη δεν θα μπορεί να ανεφοδιαστεί και πρόκειται για μία ήπειρο που εξαρτάται απόλυτα από τις εισαγωγές.

Η Σομαλιλάνδη έχει αποσχιστεί από την Σομαλία εδώ και 35 χρόνια μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Σιάντ Μπάρε και έχει ήδη αναγνωριστεί επίσημα από το Ισραήλ στις 26 Δεκεμβρίου του 2025.

Η κίνηση του Ισραήλ συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική θέση της Σομαλιλάνδης στο Κέρας της Αφρικής και στα στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ της Ερυθράς Θάλασσας, προσφέροντας ένα αντίβαρο στην απειλή των σιιτών ανταρτών Χούθι και στην αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην Σομαλία.

Επί του πρακτέου όμως ΗΠΑ, ΗΑΕ, Μαρόκο, Βρετανία, Κένυα και Αιθιοπία, αναγνωρίζουν de facto την Σομαλιλάνδη, καθώς ανήκουν στα κράτη που συναλλάσσονται μαζί της (όπως και η Ταϊβάν).

Η Σομαλία, η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Ερυθραία, το Τζιμπουτί, η Σαουδική Αραβία και το Σουδάν δεν την αναγνωρίζουν και κινδυνεύουν να εμπλακούν άμεσα σε μία γενικευμένη πολεμική σύγκρουση, η οποία μπορεί εύκολα να είναι του τύπου «όλοι εναντίον όλων».

Η Αιθιοπία θέλει να βγει στην θάλασσα, καθώς από το 1993 με την δημιουργία της Ερυθραίας διακόπηκε η πρόσβασή της.

Η Σομαλία θέλει να διατηρήσει την εδαφική της ακεραιότητα καθώς η Σομαλιλάνδη προέκυψε μέσα από τα «σπλάχνα» της.

Τον Ιούνιο του 2026 ο πρόεδρός της Σομαλιλάνδης Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλάχι, επισκέφθηκε το Ισραήλ και άνοιξε πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ.

Επί τρεις δεκαετίες λειτουργούσε ως de facto κράτος, με δικές της εκλογές και το λιμάνι της Μπέρμπερα, χωρίς διεθνή αναγνώριση.

Η ιστορία της θυμίζει πολύ το Νότιο Σουδάν, το οποίο ανεξαρτητοποιήθηκε το 2011 με δημοψήφισμα, ύστερα από δεκαετίες εμφυλίου, με μεσολάβηση αφρικανικών κρατών και των ΗΠΑ.

Το Ισραήλ το αναγνώρισε άμεσα.

Για την Ιερουσαλήμ, η Μπέρμπερα είναι ένα ορμητήριο απέναντι στους Χούθι.

Η Σομαλία λέει ότι δεν θα δεχθεί μία ισραηλινή βάση εκεί «υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».

Ισραηλινές και σομαλιλανδικές πηγές έχουν αρνηθεί ότι υπάρχει ήδη τέτοια βάση και μιλούν απλώς για εκπαίδευση και συνεργασία, αλλά όλοι γνωρίζουν πως γίνονται αυτά…

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επενδύσει στο λιμάνι της Μπέρμπερα από το 2017, μέσω της DP Worl!

Η Αιθιοπία, η οποία είναι περίκλειστη και με πάνω από 100 εκατομμύρια πληθυσμό, κρατά και η ίδια ένα μειοψηφικό μερίδιο στην Μπέρμπερα και το 2024 υπέγραψε μνημόνιο με τη Σομαλιλάνδη για ελεύθερη πρόσβαση στην ακτή.

Το Μογκαντίσου το χαρακτήρισε αυτό ως προσβολή κυριαρχίας του. Το μνημόνιο «πάγωσε», αλλά η ουσία παραμένει.

Η Κένυα αποφεύγει την πλήρη επίσημη αναγνώριση για να μην έρθει σε ρήξη με τη διεθνή κοινότητα και τη Σομαλία αλλά έχει επιτρέψει την ίδρυση του Γραφείου Διασύνδεσης (Liaison Office) της Σομαλιλάνδης στο Ναϊρόμπι. Η Κένυα είναι και αυτή φίλα προσκείμενη σε Ισραήλ και ΗΠΑ.

Η περιοχή λοιπόν αναγνωρίζεται de facto ως χώρα από έναν συνασπισμό κρατών φιλικών προς το Ισραήλ καθώς κάνουν «δουλειές» μαζί της και συνάπτουν συμφωνίες.

Γύρω της έχουν ήδη δημιουργηθεί αντίπαλα στρατόπεδα.

Στις 4 Οκτωβρίου, σε σύνοδο στο Ελ Αλαμέιν, Αίγυπτος, Σουδάν, Ερυθραία και Σομαλία απέρριψαν κάθε αναγνώριση της Σομαλιλάνδης και είπαν ότι η διακυβέρνηση της Ερυθράς Θάλασσας ανήκει στα παράκτια κράτη.

Η Αίγυπτος δεν κοιτά μόνο τη Σομαλία: Κοιτά και την Αιθιοπία λόγω του γεγονότος ότι εκεί βρίσκονται οι πηγές του Νείλου, τουλάχιστον του «Γαλάζιου Νείλου» ο οποίος έχει το 80% των νερών του ποταμού. Το υπόλοιπο 20% το μεταφέρει ο «Λευκός Νείλος» που πηγάζει από την Ουγκάντα.

Η Ερυθραία, με τα λιμάνια της στην Ασάμπ, δεν θέλει ούτε τους Αιθίοπες σε κοντά στις δικές της ακτές, ούτε ισραηλινή παρουσία απέναντι της.

Η Τουρκία εκπαιδεύει και εξοπλίζει δυνάμεις της ομοσπονδιακής Σομαλίας και αντιμετωπίζει την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης, ως απειλή για το δικό της «αποτύπωμά» στο Μογκαντίσου.

Αν αναλογιστεί κάποιος ότι στην ευρύτερη περιοχή συμπίπτουν ο πόλεμος στην Υεμένη, οι επιθέσεις σε σαουδαραβικά αεροδρόμια και πετρελαϊκούς αγωγούς, η αιθιοπική αναζήτηση της θαλάσσιας εξόδου, η τουρκική παρουσία στη Σομαλία, τα ισραηλινά συμφέροντα, ο νέος εμφύλιος στην Αιθιοπία με μία ακόμα εξέγερση του Τιγκράι,  το «λουτρό αίματος» στο Σουδάν, το οποίο σπαράσσεται και αυτό από εμφύλιο πόλεμο, καθίσταται σαφές ότι η Σομαλιλάνδη είναι «πυριτιδαποθήκη» πάνω στην οποία «κάθονται» περίπου 410 εκατ, άνρθωποι, οι οποίοι είναι χωρισμένοι σε δύο συνασπισμούς συμφερόντων!

Για την Ευρώπη το διακύβευμα είναι το πετρέλαιο, το LNG και τα μεταφορικά ασφάλιστρα.

Η Σομαλιλάνδη είναι ένα κράτος το οποίο δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει τις γεωπολιτικές σκοπιμότητες του Ισραήλ αλλά θα συγκρουστούν γι’ αυτό μεγάλες αντίρροπες δυνάμεις.

Όπως και αν το δει κανείς η Ερυθρά Θάλασσα αυτή την στιγμή είναι το πιο επικίνδυνο σημείο του πλανήτη και στο οποίο εμπλέκονται πολύ μεγάλοι πληθυσμοί, οι οποίοι παράγουν σκληρούς και ονομαστούς πολεμιστές (Αιθίοπες, Σομαλοί και Ερυθραίοι).

Το σίγουρο είναι ότι όπως πάντα, είναι ο απλός ο κόσμος που θα πληρώσει το τίμημα.