Τα πυρηνικά στην Σαουδική Αραβία περνούν μέσα από το Ισραήλ – Ν.Τραμπ: «Προϋπόθεση η συμφωνίες του Αβραάμ»

Την εξάρτηση της νέας συμφωνίας πολιτικής πυρηνικής ενέργειας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Σαουδικής Αραβίας από την πλήρη αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων του Ριάντ με το Ισραήλ υποστήριξε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος τοποθετήθηκε δημόσια μέσω της πλατφόρμας Truth Social, επιχειρώντας να απαντήσει στις έντονες επικρίσεις που δέχεται η συμφωνία. Οι επικριτές εστιάζουν στο γεγονός ότι η συμφωνία ενδέχεται να ανοίξει την πόρτα στον μελλοντικό εμπλουτισμό ουρανίου, αλλά και στο ότι η Ουάσινγκτον εκχώρησε ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί χωρίς να διασφαλίσει προκαταβολικά την ειρήνη με το Τελ Αβίβ.

Όπως υποστήριξε ο Ντόναλντ Τραμπ, η συμφωνία για την πολιτική πυρηνική ενέργεια αφορά αποκλειστικά μη στρατιωτικές χρήσεις, ανάλογες με εκείνες που διαθέτουν ήδη το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Κι όμως, ο ίδιος υπογράμμισε με έμφαση πως η τελική της έγκριση εξαρτάται πλήρως από την προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Οι όροι της συμφωνίας και τα σημεία τριβής

Η επίσημη υπογραφή του κειμένου πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον από τον Υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ και τον Σαουδάραβα ομόλογό του, πρίγκιπα Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν, ύστερα από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν περισσότερο από έναν χρόνο. Το πλαίσιο προβλέπει ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα συνδράμουν το Ριάντ στην ανάπτυξη του μη στρατιωτικού πυρηνικού του προγράμματος. Την ίδια ώρα, δημοσίευμα της Wall Street Journal αποκαλύπτει μια διαφορετική πτυχή, αναφέροντας ότι το κείμενο περιλαμβάνει κοινή μελέτη ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας για πιθανό μελλοντικό εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφος της χώρας.

Την ίδια στιγμή, η συμφωνία δεν υποχρεώνει το Ριάντ να υπογράψει το πρόσθετο πρωτόκολλο της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), το οποίο επιτρέπει αιφνιδιαστικούς ελέγχους από επιθεωρητές του ΟΗΕ. Από την πλευρά του, το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας διαβεβαιώνει ότι περιλαμβάνεται διμερής συμφωνία εγγυήσεων που αποτρέπει τη χρήση των εγκαταστάσεων για μη ειρηνικούς σκοπούς, με τον Κρις Ράιτ να δηλώνει ότι τηρούνται τα υψηλότερα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και μη διασποράς.

Το διπλωματικό υπόβαθρο και το παλαιστινιακό

Οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Σαουδικής Αραβίας είχαν ξεκινήσει αρχικά επί διακυβέρνησης Τζο Μπάιντεν. Εκείνο το ευρύτερο πακέτο διαπραγματεύσεων συνέδεε την πυρηνική τεχνολογία με μια αμυντική συνθήκη ΗΠΑ – Σαουδικής Αραβίας, θέτοντας ως απαράβατο όρο τη σύναψη συμφωνίας ειρήνης με το Ισραήλ.

Το κείμενο που υπεγράφη τελικά πάντως δεν περιλαμβάνει κάποια επίσημη νομική ή θεσμική διασύνδεση με το ζήτημα του Ισραήλ. Αυτό ακριβώς το στοιχείο τροφοδοτεί τα πυρά των επικριτών, οι οποίοι θεωρούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ απώλεσε έναν κρίσιμο μοχλό πίεσης απέναντι στο Ριάντ. Από την πλευρά τους, οι Σαουδάραβες διαμηνύουν πως δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ, εάν η ισραηλινή κυβέρνηση δεν συμφωνήσει προηγουμένως σε μια μη αναστρέψιμη και με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πορεία για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.