Τ.Ν.Βανς σε Ιράν: «Μειώστε ουσιαστικά τον εμπλουτισμό ουρανίου για να υπάρξει συμφωνία»
Η αντίδραση της Τεχεράνης
Νέα αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης καταγράφεται γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, έθεσε ως βασική προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου τη σημαντική μείωση της ικανότητας της χώρας να εμπλουτίζει ουράνιο.
Σε αποκλειστική συνέντευξή του στο Reuters, ο Βανς υποστήριξε ότι το Ιράν θα πρέπει να προχωρήσει σε συγκεκριμένες παραχωρήσεις, εάν επιθυμεί να αποδείξει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
«Αν δεν θέλετε πυρηνικό όπλο, τότε γιατί χρειάζεστε καύσιμο εμπλουτισμένο κατά 60%;» διερωτήθηκε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη θα πρέπει να δείξει έμπρακτα τη δέσμευσή της.
«Αν θέλουν να δείξουν τη δέσμευσή τους να μην κατασκευάσουν πυρηνικό όπλο, θα έπρεπε να κάνουν κάτι ουσιαστικό όσον αφορά την ικανότητα εμπλουτισμού τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η απάντηση της Τεχεράνης
Η ιρανική πλευρά απέρριψε ουσιαστικά τη θέση της Ουάσιγκτον, υποστηρίζοντας ότι οι αμερικανικές απαιτήσεις βρίσκονται σε αντίθεση με τις βασικές θέσεις της Τεχεράνης.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος συμμετέχει στις έμμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, δήλωσε στο Reuters ότι «τα αιτήματα και οι προτάσεις» της Ουάσιγκτον για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν συμβαδίζουν με τις απαιτήσεις της χώρας.
Όπως ξεκαθάρισε, η αναγνώριση του δικαιώματος του Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για την Τεχεράνη, στην οποία, όπως είπε, «δεν θα επιδείξει καμία ευελιξία».
Ο ίδιος πάντως άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να συζητηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο οι λεπτομέρειες που αφορούν το επίπεδο και τον τρόπο εμπλουτισμού.
«Οι Αμερικανοί είναι ελεύθεροι να διατυπώνουν αιτήματα και να έχουν ιδέες, αλλά αυτά έρχονται σε αντίθεση με τις απαιτήσεις του Ιράν», ανέφερε.
Το ζήτημα του εμπλουτισμού βρίσκεται εδώ και χρόνια στον πυρήνα της αντιπαράθεσης του Ιράν με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλες δυτικές χώρες.
Η Τεχεράνη έχει εμπλουτίσει ουράνιο σε επίπεδο έως 60%, ποσοστό πολύ υψηλότερο από εκείνο που απαιτείται για τις περισσότερες μη στρατιωτικές εφαρμογές και αρκετά κοντά στο επίπεδο του 90% που συνδέεται με την παραγωγή υλικού για πυρηνικό όπλο.
Το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικού όπλου και έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να εξετάσει την αραίωση του ουρανίου που βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο εμπλουτισμού.
Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, ζητά περισσότερα. Ο Βανς τόνισε ότι οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να συνεχίσουν τις συνομιλίες, αλλά αναμένουν συγκεκριμένες ενέργειες από την Τεχεράνη.
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος αναφέρθηκε παράλληλα στη δομή λήψης αποφάσεων στο Ιράν, εκφράζοντας αμφιβολίες για το κατά πόσο οι συνομιλητές της Ουάσιγκτον έχουν την τελική εξουσία.
Ο Βανς ανέφερε ότι οι ΗΠΑ συνομιλούν με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, σημειώνοντας ωστόσο ότι «δεν είναι απολύτως σαφές πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις στη χώρα τους».
Η δήλωση αυτή προκάλεσε την αντίδραση της Τεχεράνης. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον γνωρίζει πολύ καλά τους Ιρανούς συνομιλητές της και τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος.
«Το πρόβλημα είναι στην πραγματικότητα το αντίθετο: έγκειται στις αντιφατικές θέσεις και τα ασαφή μηνύματα των Αμερικανών αξιωματούχων», δήλωσε.
Στη συνέντευξή του στο Reuters, ο Βανς αναφέρθηκε και στην κατάσταση στο πεδίο των επιχειρήσεων, λέγοντας ότι έχει συνομιλήσει προσωπικά με διοικητές προκειμένου να έχει εικόνα για τις εξελίξεις.
Υποστήριξε ότι, παρά τη δυνατότητα των ιρανικών δυνάμεων να πραγματοποιούν κατά διαστήματα επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ, δεν είναι σε θέση σε μεγάλο βαθμό να διακόψουν τις ενεργειακές εξαγωγές μέσω της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Ο ίδιος απέφυγε να διευκρινίσει εάν ηγείται των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, παρά το γεγονός ότι έχει αναφερθεί ως ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές της αμερικανικής πλευράς.
«Σίγουρα συμμετέχουμε», δήλωσε ο Βανς, προσθέτοντας: «Τελικά, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι αυτός που καθοδηγεί τα πράγματα».
