Νέα ένταση ΗΠΑ – Ιράν με φόντο τα Στενά του Ορμούζ: Σκληραίνει την στάση της η Τεχεράνη

Σε νέο γύρο αντιπαράθεσης εισέρχονται ΗΠΑ και Ιράν, με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, καθώς η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση των πλοίων πριν ικανοποιηθούν οι όροι που έχει θέσει.

Οι Φρουροί της Επανάστασης εμφανίζονται αποφασισμένοι να διατηρήσουν κλειστό το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί πλέον μέρος της πολεμικής σύγκρουσης και όχι απλώς μια διεθνή θαλάσσια αρτηρία. Όπως υποστηρίζουν, το Ορμούζ θα παραμείνει αποκλεισμένο έως ότου η Ουάσιγκτον αποδεχθεί το σύνολο των ιρανικών απαιτήσεων.

Η εξέλιξη αυτή περιπλέκει τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να επιλέγει την οικονομική πίεση ως βασικό μοχλό απέναντι στην Τεχεράνη. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υποστηρίξει ότι η κατάσταση της ιρανικής οικονομίας είναι ιδιαίτερα δύσκολη και εκτιμά ότι οι πιέσεις μπορούν να οδηγήσουν την Ισλαμική Δημοκρατία σε υποχώρηση.

Μιλώντας στο Axios, ο Ν.Τραμπ χαρακτήρισε την κατάσταση «παρτίδα σκακιού», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον παρακολουθεί τις εξελίξεις χωρίς να βιάζεται να κάνει την επόμενη κίνησή της.

Η Τεχεράνη έχει παρουσιάσει συγκεκριμένους όρους για την επαναλειτουργία των Στενών. Μεταξύ άλλων ζητά τον τερματισμό των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων και της «επιθετικότητας» εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του, καθώς και την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Στο ίδιο πλαίσιο, απαιτεί την κατάργηση των οικονομικών κυρώσεων και την αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.

Ορισμένες από τις συγκεκριμένες απαιτήσεις είχαν συμπεριληφθεί και στο μνημόνιο κατανόησης που είχε συμφωνηθεί τον Ιούνιο. Η συμφωνία είχε δημιουργήσει τότε προϋποθέσεις για ευρύτερες συνομιλίες και είχε οδηγήσει σε προσωρινή επαναλειτουργία του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να υποχωρήσουν και οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Η διαδικασία, ωστόσο, δεν είχε συνέχεια.

Την ίδια στιγμή, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη δεν συμφωνούν ούτε ως προς το εάν διεξάγονται πραγματικές διαπραγματεύσεις.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει επίσημη διαπραγμάτευση μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω μεσολαβητών.

Από την πλευρά του, ο Ν.Τραμπ εμφανίζεται πιο αισιόδοξος, μιλώντας για μια διαδικασία «μισο-διαπραγμάτευσης» με το Ιράν.

Η Τεχεράνη δηλώνει πως οι βασικές επαφές της γίνονται με το Ομάν, με αντικείμενο το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί το καθεστώς διέλευσης των πλοίων από τα Στενά. Ο Α.Αραγτσί υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες συνομιλίες βρίσκονται πλέον στην τελική τους φάση.

Ωστόσο, το Ιράν δεν επιθυμεί απλή επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς. Προτείνει την επιβολή τελών για τις υπηρεσίες που θα παρέχονται στα πλοία τα οποία θα χρησιμοποιούν το Ορμούζ, πρόταση που απορρίπτει η αμερικανική πλευρά.

Παράλληλα με το ζήτημα του Ορμούζ, επανέρχεται στη συζήτηση και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να αποδεχθεί την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη, ανεξάρτητα από το εάν επιτευχθεί συμφωνία.

Το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν είχαν βρεθεί στο επίκεντρο των επιχειρημάτων που χρησιμοποιήθηκαν για την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιχειρήσεων στις 28 Φεβρουαρίου.

Πλέον, ωστόσο, η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ φαίνεται να αποτελεί για την Ουάσιγκτον ένα από τα πλέον άμεσα ζητήματα, ενώ οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί παραμένουν σε αναστολή για περισσότερο από μία εβδομάδα.

Η προοπτική μιας γρήγορης συμφωνίας παραμένει αβέβαιη, καθώς οι νέες απαιτήσεις της Τεχεράνης δείχνουν ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά.