Μία ημέρα μετά την υπογραφή της συμφωνίας αμοιβαίας άμυνας από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, ο Χακάν Φιντάν έδειξε προς την Αίγυπτο ως τον πιθανότερο επόμενο εταίρο.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε το Κάιρο «φυσικό εταίρο» και δήλωσε ότι πιστεύει πως, όταν διευθετηθούν «ορισμένα τεχνικά ζητήματα», δεν θα υπάρχει λόγος να μη συμμετέχει και η Αίγυπτος. Πρόσθεσε μάλιστα ότι το όραμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι το νέο σχήμα να μην περιοριστεί στους τρεις ιδρυτές του, αλλά να διευρυνθεί.

Το Κάιρο δεν συμμετείχε στην υπογραφή της 7ης Αυγούστου και μέχρι στιγμής δεν έχει δώσει επίσημη εξήγηση για την απουσία του.

Δεν υπάρχει επίσης δημόσια επιβεβαίωση ότι του προτάθηκε επίσημα να υπογράψει και αρνήθηκε. Η αιγυπτιακή νομοθεσία κάνει, ούτως ή άλλως, πιο σύνθετη μια δέσμευση που θα μπορούσε να συνεπάγεται στρατιωτική εμπλοκή εκτός συνόρων: το άρθρο 152 του Συντάγματος απαιτεί, για αποστολή στρατευμάτων σε πολεμικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό, διαβούλευση με το Συμβούλιο Εθνικής Άμυνας και έγκριση των δύο τρίτων του Κοινοβουλίου.

Η αναφορά Φιντάν στην Αίγυπτο δεν είναι τυχαία. Κάιρο, Άγκυρα, Ριάντ και Ισλαμαμπάν έχουν ήδη δημιουργήσει τους τελευταίους μήνες έναν ξεχωριστό τετραμερή μηχανισμό διαβουλεύσεων, γνωστό ως R4, μέσα από τον οποίο συντονίζουν θέσεις για την περιφερειακή ασφάλεια, το Ιράν, τη Γάζα και τις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.

Μόλις στις 5 Αυγούστου, δύο ημέρες πριν από την υπογραφή στη Μέκκα, οι υπουργοί Εξωτερικών των τεσσάρων χωρών συναντήθηκαν για πέμπτη φορά, αυτή τη φορά στο Αμμάν, συζητώντας μεταξύ άλλων την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ και την ανάγκη να ενισχυθεί ο ίδιος ο μηχανισμός R4.

Στην πραγματικότητα, η R4 μπορεί να θεωρηθεί το πολιτικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο ωρίμασε μια ευρύτερη ιδέα: ότι σημαντικές περιφερειακές δυνάμεις πρέπει να δημιουργήσουν δικούς τους μηχανισμούς συνεννόησης και ασφάλειας, χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από εξωτερικούς εγγυητές.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ