Τι συμβαίνει με τις «απανωτές» εξαφανίσεις Αμερικανών και Κινέζων επιστημόνων; Σύμπτωση ή οργανωμένο έγκλημα;
Ευρεία η συζήτηση γύρω από το αν πρόκειται για τυχαία γεγονότα ή μέρος ενός επαναλαμβανόμενου μοτίβου
Η υπόθεση που αφορά θανάτους και εξαφανίσεις Αμερικανών επιστημόνων έχει θέσει σε συναγερμό τις αρμόδιες αρχές, με την Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ να ξεκινά σχετική έρευνα. Την ίδια στιγμή, ένα νέο στοιχείο που ήρθε στο φως τις τελευταίες ώρες περιπλέκει ακόμη περισσότερο την υπόθεση, προσδίδοντάς της χαρακτήρα θρίλερ.
Πέρα από τους 12 Αμερικανούς, ερωτήματα προκύπτουν πλέον και για την τύχη αρκετών Κινέζων επιστημόνων. Τουλάχιστον δέκα επιστήμονες στην Κίνα έχουν χάσει τη ζωή τους κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Ορισμένοι από αυτούς, που πέθαναν ακόμη και μέσα στο 2023, φέρεται να δραστηριοποιούνταν σε κρίσιμους τομείς, όπως τα drones, η στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη και σενάρια που σχετίζονται με πιθανή εισβολή στην Ταϊβάν. Οι θάνατοί τους αποδίδονται σε διαφορετικές αιτίες, όπως αυτοκτονίες, αιφνίδιες ασθένειες και τροχαία δυστυχήματα.
Τα περιστατικά αυτά έχουν ανοίξει μια ευρεία συζήτηση γύρω από το αν πρόκειται για τυχαία και μεμονωμένα γεγονότα ή για ενδεχόμενο μέρος ενός πιο οργανωμένου και επαναλαμβανόμενου μοτίβου. Στην Ουάσινγκτον, τουλάχιστον έντεκα υποθέσεις που αφορούν επιστήμονες με εμπλοκή σε ευαίσθητους τομείς – όπως η πυρηνική τεχνολογία, τα προηγμένα οπλικά συστήματα και η διαστημική έρευνα – βρίσκονται πλέον υπό διερεύνηση.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τις εξελίξεις «αρκετά σοβαρές», εκφράζοντας ωστόσο την ελπίδα ότι ενδέχεται να πρόκειται για απλές συμπτώσεις.
Στην Κίνα, σύμφωνα με αναφορές τόσο από εγχώρια όσο και από διεθνή μέσα ενημέρωσης, τουλάχιστον εννέα επιστήμονες που δραστηριοποιούνταν σε αντίστοιχα ευαίσθητους τομείς έχουν χάσει τη ζωή τους τα τελευταία χρόνια. Παρότι αρκετοί από αυτούς τους θανάτους αποδόθηκαν σε ατυχήματα ή αιφνίδιες ασθένειες, ορισμένες περιπτώσεις παραμένουν χωρίς σαφή εξήγηση. Οι ηλικίες των επιστημόνων κυμαίνονταν από 26 έως 68 ετών.
Μία από τις υποθέσεις που εξετάστηκαν εκτενώς αφορά τον Φενγκ Γιανγκέ, έναν 38χρονο καθηγητή στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Αμυντικής Τεχνολογίας, ο οποίος έχασε τη ζωή του σε τροχαίο δυστύχημα στο Πεκίνο τον Ιούλιο του 2023. Ο Φενγκ εργαζόταν πάνω σε προηγμένα μοντέλα προσομοίωσης που σχετίζονταν με πιθανά σενάρια γύρω από την Ταϊβάν. Σύμφωνα με επίσημες πληροφορίες, επέστρεφε από συνάντηση περίπου στις 2:35 τα ξημερώματα όταν σημειώθηκε το δυστύχημα.
Μια επιστημονική πλατφόρμα χαρακτήρισε τον θάνατό του ως «θυσία εν ώρα εκτέλεσης καθήκοντος», διατύπωση που συναντάται συνήθως σε περιπτώσεις στρατιωτικού προσωπικού. Στη συνέχεια, τάφηκε στο νεκροταφείο Babaoshan, χώρο που συχνά προορίζεται για εξέχοντα στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος και προσωπικότητες που τιμώνται από το κράτος. 
Ερευνητής που παρακολουθεί τις στρατιωτικές εξελίξεις στην Κίνα δήλωσε ότι ορισμένα στοιχεία της υπόθεσης προκαλούν ερωτήματα, κυρίως ως προς το χρονικό σημείο και την επίσημη εκδοχή των γεγονότων.
«Ο Φενγκ Γιανγκέ ήταν βασικός συντελεστής στην ανάπτυξη προσομοιώσεων τεχνητής νοημοσύνης για πιθανά σενάρια στην Ταϊβάν και είναι ιδιαίτερα περίεργο ότι το δυστύχημα συνέβη μέσα στη νύχτα», ανέφερε ο ερευνητής. Παράλληλα, εξέφρασε αμφιβολίες για τη διατύπωση των επίσημων ανακοινώσεων, επισημαίνοντας ότι σε περιπτώσεις τροχαίων δυστυχημάτων σπάνια γίνεται λόγος για άτομα που «θυσιάστηκαν». Η υπόθεση του Φενγκ φαίνεται να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο.
Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν αποδεδειγμένα στοιχεία που να δείχνουν ότι χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Ρωσία ή το Ιράν διεξάγουν συντονισμένες επιχειρήσεις με στόχο επιστήμονες. Ωστόσο, στο παρελθόν έχουν διατυπωθεί ισχυρισμοί ότι το Ισραήλ είχε στοχοποιήσει Ιρανούς ειδικούς στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, στο πλαίσιο προσπαθειών επιβράδυνσης του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
