Ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Κίνας συμφωνούν ότι δεν μπορεί να επιτραπεί σε καμία χώρα να επιβάλλει τέλη διέλευσης στο Στενό του Ορμούζ, δήλωσε την Τρίτη το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Reuters, σε μια ένδειξη ότι οι δύο χώρες επιχειρούν να βρουν κοινό έδαφος στις προσπάθειες άσκησης πίεσης προς το Ιράν ώστε να παραιτηθεί από τον έλεγχο της ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού.

Η ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών έρχεται ενόψει της κρίσιμης συνόδου κορυφής μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ αργότερα αυτή την εβδομάδα, όπου το ζήτημα του ελέγχου του Στενού από το Ιράν θα βρεθεί στην ατζέντα.

Ο σχεδόν πλήρης αποκλεισμός του Ορμούζ από το Ιράν μετά τις κοινές ισραηλινοαμερικανικές αεροπορικές επιδρομές της 28ης Φεβρουαρίου έχει προκαλέσει σοκ στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Ουάνγκ Γι και ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο συζήτησαν το θέμα σε τηλεφωνική επικοινωνία τον Απρίλιο.

«Συμφώνησαν ότι δεν μπορεί να επιτραπεί σε καμία χώρα ή οργάνωση να επιβάλλει τέλη για τη διέλευση από διεθνείς θαλάσσιες οδούς όπως το Στενό του Ορμούζ», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τόμι Πίγκοτ στο Reuters, απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με την επικοινωνία. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν είχε δημοσιοποιήσει έως τώρα επίσημη ενημέρωση για την τηλεφωνική επικοινωνία, αποκλίνοντας από τη συνήθη πρακτική του.

Η κινεζική πρεσβεία δεν αμφισβήτησε την αμερικανική εκδοχή της συζήτησης, επισημαίνοντας ότι ελπίζει όλες οι πλευρές να συνεργαστούν για την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στο Στενό, από όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

«Η διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή και η διασφάλιση της ανεμπόδιστης διέλευσης εξυπηρετούν το κοινό συμφέρον της διεθνούς κοινότητας», δήλωσε ο εκπρόσωπος της πρεσβείας Λιου Πενγκγιού στο Reuters.

Η Τεχεράνη έχει απαιτήσει το δικαίωμα επιβολής τελών στη ναυσιπλοΐα ως προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν, ενώ ο Τραμπ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε να επιβάλει αμερικανικά τέλη διέλευσης είτε να συνεργαστεί με το Ιράν για την είσπραξή τους. Ωστόσο, μετά τις αντιδράσεις στο εσωτερικό και διεθνώς, ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε ότι ο Τραμπ επιθυμεί την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ χωρίς περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα.

Μέχρι στιγμής, Κινέζοι αξιωματούχοι αποφεύγουν να αναφερθούν ευθέως στο ζήτημα των τελών διέλευσης, παρότι έχουν καταδικάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.

«Ομαλή και ασφαλής διέλευση»

Δύο πηγές που έχουν γνώση της συνομιλίας Ουάνγκ-Ρούμπιο ανέφεραν ότι ο Αμερικανός ΥΠΕΞ έθεσε στο Πεκίνο το ενδεχόμενο να υποχρεωθούν τα κινεζικά πλοία να καταβάλουν τέλη διέλευσης, σε μια κίνηση που, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στόχευε στο να ενθαρρύνει το Πεκίνο να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στην Τεχεράνη για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Η Κίνα διατηρεί στενούς δεσμούς με το Ιράν και παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου. Ο Τραμπ πιέζει το Πεκίνο να αξιοποιήσει την επιρροή του ώστε να ωθήσει την Τεχεράνη σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον.

Σε μεταγενέστερη συνάντησή του με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, ο Ουάνγκ δήλωσε ότι η διεθνής κοινότητα συμμερίζεται την «κοινή ανησυχία για την αποκατάσταση της ομαλής και ασφαλούς διέλευσης μέσω του Στενού», επαναλαμβάνοντας παράλληλα ότι η Κίνα στηρίζει το Ιράν «στη διαφύλαξη της εθνικής του κυριαρχίας και ασφάλειας».

Τον περασμένο μήνα, η Κίνα άσκησε βέτο σε σχέδιο απόφασης του ΟΗΕ που υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ και καλούσε τα κράτη να συνεργαστούν για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι το κείμενο ήταν προκατειλημμένο εις βάρος του Ιράν. Αυτό οδήγησε τον Αμερικανό πρέσβη στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, να κατηγορήσει το Πεκίνο ότι ανέχεται το Ιράν να «κρατά την παγκόσμια οικονομία υπό την απειλή των όπλων».

Η Ουάσιγκτον, σε συνεργασία με το Μπαχρέιν, έχει καταρτίσει νέο σχέδιο απόφασης του ΟΗΕ που απαιτεί από το Ιράν να σταματήσει τις επιθέσεις και τη ναρκοθέτηση στο Στενό. Ωστόσο, διπλωμάτες εκτιμούν ότι και αυτό είναι πιθανό να προσκρούσει σε βέτο από την Κίνα και τη Ρωσία, εφόσον τεθεί σε ψηφοφορία.

Το σχέδιο απόφασης ζητά επίσης να τερματιστούν οι «προσπάθειες επιβολής παράνομων τελών διέλευσης» στο Στενό.

Παράλληλα, η Κίνα έχει δώσει εντολή στις εταιρείες της να μην συμμορφωθούν με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά κινεζικών διυλιστηρίων για αγορές ιρανικού αργού πετρελαίου, μέτρα που αποσκοπούν στην απομόνωση και την άσκηση πίεσης προς την Τεχεράνη.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ