Μέτωπα τόσο με την Ιταλία όσο και την Τυνησία έχει ανοίξει η Λιβύη μετά τη ρηματική διακοίνωσή της στον ΟΗΕ το 2025, με την οποία καθόριζε μονομερώς την ΑΟΖ της στη βάση του Τουρκολιβυκού Μνημονίου και άλλων αυθαίρετων ερμηνειών των προβλέψεων του Δικαίου της Θάλασσας και την οποία εχει ήδη απορρίψει η Ελλάδα.

Η λιβυκή ρηματική διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025, η οποία συνοδευόταν και από χάρτη, είχε προκαλέσει από την πρώτη στιγμή την εντονότατη αντίδραση της Ελλάδας, καθώς αποτύπωνε την προσπάθεια επιβολής του τουρκολιβυκού μνημονίου νοτίως της Κρήτης, με τρόπο που οδηγούσε σε σφετερισμό μεγάλου μέρους της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Η έγερση ζητημάτων για την αυθαίρετη και μονομερή οριοθέτηση της Λιβύης και από δύο ακόμη γειτονικές χώρες, όπως η Ιταλία και η Τυνησία (με την οποία μάλιστα είχε προσφύγει από κοινού στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το οποίο εξέδωσε και σχετική απόφαση), για την Αθήνα είναι παράθυρο για προσφυγή στην Χάγη.

Ιταλία

Η Ιταλία, με επιστολή στον ΟΗΕ στις 26 Μαΐου 2026, ενημερώνει για τη ρηματική διακοίνωση στην οποία προέβη προς την Τρίπολη, ζητώντας μάλιστα να καταγραφεί στις αρμόδιες εκδόσεις του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Και καταρρίπτει τις διεκδικήσεις της Λιβύης, όπως αυτές καταγράφηκαν στη δική της επιστολή στον ΟΗΕ στις 27 Μαΐου 2025.

Με τη ρηματική διακοίνωσή της η Ιταλία δηλώνει ότι το «εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί η Λιβύη στην προαναφερθείσα ρηματική διακοίνωση παραβιάζει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Ιταλίας σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, συγκεκριμένα ανατολικά του μεσημβρινού 15°10’ Α και δυτικά του μεσημβρινού 13°50’ Α, όπως αυτοί απεικονίζονται στον χάρτη που συνοδεύει την ανωτέρω ρηματική διακοίνωση».

Η ιταλική ρηματική διακοίνωση επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι μεσημβρινοί «αποτελούν πράγματι τα “καθορισμένα όρια” που όρισε το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ) με την απόφαση της 3ης Ιουνίου 1985 στην υπόθεση “Υφαλοκρηπίδα Λιβυκής Αραβικής Τζαμαχιρίας/Μάλτας” (παράγραφοι 22 και 79), προκειμένου να οριοθετηθεί η γεωγραφική περιοχή που ανήκει αποκλειστικά στα διάδικα μέρη και πέραν της οποίας, τόσο ανατολικά όσο και δυτικά των εν λόγω μεσημβρινών, υφίστανται διεκδικήσεις τρίτου κράτους (της Ιταλίας)».

Οι Λίβυοι, δηλαδή, αποδέχθηκαν μεν τα παλαιά όρια της ΑΟΖ τους με την Ιταλία, αλλά φρόντισαν και να μετακινήσουν προς Βορρά την οριοθέτηση, καλύπτοντας περιοχές ιταλικών συμφερόντων. Και αυτό γίνεται βεβαίως τόσο με υπολογισμούς και βάσει του τουρκολιβυκού μνημονίου όσο και με το κλείσιμο του Κόλπου της Σύρτης. Η Ιταλία μάλιστα χαιρετίζει τις δεσμεύσεις της Λιβύης για διάλογο με τις γειτονικές χώρες, προκαλώντας άμεσα σε διαπραγματεύσεις.

Τυνησία

Η Τυνησία, με δική της ρηματική διακοίνωση προς τον ΟΗΕ στις 19 Απριλίου 2026, απορρίπτει την «οριοθέτηση» την οποία υιοθέτησε η Λιβύη με την επιστολή του 2025, θεωρώντας, εκτός των άλλων, ότι παραβιάζει και την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για την υπόθεση «Υφαλοκρηπίδα Τυνησίας/Λιβυκής Αραβικής Τζαμαχιρίας» (1982).

Μάλιστα, η Τυνησία δηλώνει ότι η οριοθέτηση της Λιβύης σε ό,τι αφορά τις παρακείμενες ακτές (το πλευρικό δηλαδή όριο) είναι παράνομη και υπερβολική.

Πρώτον, η γραμμή οριοθέτησης δεν αντιστοιχεί ούτε στη μεθοδολογία που καθόρισε το Διεθνές Δικαστήριο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ Τυνησίας και Λιβύης με την απόφασή του της 24ης Φεβρουαρίου 1982, ούτε στη συμφωνία εφαρμογής της, η οποία συνήφθη μεταξύ των δύο κρατών στις 8 Αυγούστου 1988.

Η Τυνησία επισημαίνει, επίσης, ότι η γραμμή οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας δεν καλύπτει την οριοθέτηση των χωρικών υδάτων και ότι το δικαστήριο δεν είχε λάβει εντολή να χαράξει τη γραμμή οριοθέτησης των χωρικών υδάτων μεταξύ Τυνησίας και Λιβύης. Μέχρι τώρα δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ Τυνησίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των χωρικών υδάτων.

Ακόμη, όμως, και για το σημείο που προβάλλει η Λιβύη ως εξωτερικό όριο της γραμμής οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας, η Τυνησία υποστηρίζει τη θέση ότι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης δεν προσδιόρισε με ακρίβεια το τέρμα της γραμμής οριοθέτησης που εκτείνεται προς βορειοανατολική κατεύθυνση, επισημαίνοντας ότι αυτό θα εξαρτηθεί από την οριοθέτηση που θα συμφωνηθεί και με τρίτα κράτη.

Επίσης, η Τυνησία απορρίπτει τη μονομερή οριοθέτηση της Λιβύης για τα εξωτερικά όρια της ΑΟΖ της, καθώς και τα όρια της συνορεύουσας ζώνης, όπως αποτυπώθηκαν στην επιστολή της Λιβύης προς τον ΟΗΕ στις 26 Μαΐου 2025. Τέλος, η Τυνησία την καλεί σε ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ