Σημαντικό βήμα στο πλαίσιο της διαδικασίας συμφιλίωσης με τους Κούρδους έκανε η Τουρκία, καθώς η Επιτροπή Δικαιοσύνης της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης ενέκρινε το νομοσχέδιο για την ενίσχυση της εθνικής αλληλεγγύης και της κοινωνικής συνοχής, το οποίο περιλαμβάνει ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο πλαίσιο για την αντιμετώπιση των εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων που συνδέονται με το PKK/KCK.

Το νομοσχέδιο προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την αναστολή ερευνών, ποινικών διώξεων αλλά και της εκτέλεσης ποινών, εφόσον οι αρμόδιες αρχές διαπιστώσουν ότι το PKK/KCK και όλες οι συνδεδεμένες με αυτό οργανώσεις έχουν τερματίσει την de facto ύπαρξή τους και έχουν παραδώσει όλα τα όπλα και τα πυρομαχικά που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η σχετική διαπίστωση να επιβεβαιωθεί με απόφαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (MGK), η οποία θα πρέπει να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Το προτεινόμενο πλαίσιο αφορά αδικήματα που συνδέονται με την ίδρυση ή την ηγεσία του PKK/KCK, τη συμμετοχή στην οργάνωση, την εν γνώσει και εκούσια υποστήριξή της, καθώς και την προπαγάνδα υπέρ της.

Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται επίσης εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο πλαίσιο της δράσης της οργάνωσης, καθώς και αδικήματα που προβλέπονται από τη νομοθεσία για την αποτροπή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, εφόσον τελέστηκαν προς όφελος της οργάνωσης.

Εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις:

Έρευνες και διώξεις για αδικήματα με ανώτατη ποινή έως 15 χρόνια θα αναστέλλονται για πέντε χρόνια.

Για αδικήματα που επισύρουν ποινή άνω των 15 ετών, ισόβια ή επιβαρυμένη ισόβια κάθειρξη, η αναστολή θα ανέρχεται σε 10 χρόνια.

Η παραγραφή δεν θα «τρέχει» κατά τη διάρκεια της περιόδου αναστολής.

Οι φάκελοι και τα αποδεικτικά στοιχεία των υποθέσεων θα διατηρούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της αναστολής.

Ωστόσο, το μέτρο δεν θα εφαρμόζεται σε περιπτώσεις εκ προθέσεως ανθρωποκτονίας που διαπράχθηκε στο πλαίσιο της δράσης της οργάνωσης. Εξαιρούνται επίσης συγκεκριμένες παλαιότερες υποθέσεις που αφορούν ποινές ισόβιας ή επιβαρυμένης ισόβιας κάθειρξης για αδικήματα που τελέστηκαν πριν από την 1η Ιουνίου 2005.

Η αναστολή των ποινικών διαδικασιών δεν θα σημαίνει και αναστολή των αποφάσεων για περιουσιακά στοιχεία που υπόκεινται σε δήμευση.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, μαζί με την απόφαση αναστολής θα μπορεί να εκδίδεται απόφαση για την εκκαθάριση και δήμευση των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων, τα οποία θα περιέρχονται στο Δημόσιο.

Παράλληλα, προβλέπεται δικαίωμα προσφυγής κατά των σχετικών αποφάσεων. Για αποφάσεις εισαγγελέων προβλέπεται προσφυγή σε ποινικό δικαστήριο ειρήνης εντός δύο εβδομάδων, ενώ αντίστοιχη προθεσμία προβλέπεται και για την προσβολή δικαστικών αποφάσεων αναστολής της δίωξης.

Τι συμβαίνει αν υπάρξει νέο τρομοκρατικό αδίκημα

Το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρό μηχανισμό σε περίπτωση που ένα πρόσωπο διαπράξει νέο αδίκημα που συνδέεται με την τρομοκρατία κατά τη διάρκεια της περιόδου αναστολής.

Σε αυτή την περίπτωση, η απόφαση αναστολής θα ανακαλείται και η ποινική διαδικασία θα συνεχίζεται κανονικά.

Εφόσον ακολουθήσει καταδίκη, η εκτέλεση της ποινής δεν θα αναστέλλεται και όλες οι έννομες συνέπειες της καταδίκης θα τίθενται σε ισχύ.

Αντίθετα, εφόσον ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη περίοδος χωρίς να διαπραχθεί νέο αδίκημα, θα εκδίδεται απόφαση μη άσκησης ή παύσης της ποινικής δίωξης.

Το νομοσχέδιο δεν αφορά μόνο τις εκκρεμείς έρευνες και δίκες, αλλά και πρόσωπα που έχουν ήδη καταδικαστεί για αδικήματα τα οποία εμπίπτουν στο νέο πλαίσιο.

Υπό την ίδια βασική προϋπόθεση, δηλαδή την επίσημη διαπίστωση ότι το PKK/KCK έχει τερματίσει τη de facto ύπαρξή του και έχει παραδώσει τον οπλισμό του, η εκτέλεση των σχετικών ποινών φυλάκισης θα μπορεί να αναστέλλεται με απόφαση δικαστή εκτέλεσης ποινών.

Και εδώ η διάρκεια της αναστολής διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος της ποινής:

Πέντε χρόνια για συνολική ποινή έως 15 έτη.
10 χρόνια για ποινές άνω των 15 ετών, ισόβια ή επιβαρυμένη ισόβια κάθειρξη.

Οι σχετικές αποφάσεις θα μπορούν να προσβληθούν, ενώ εφόσον κατά τη διάρκεια της αναστολής διαπραχθεί νέο τρομοκρατικό αδίκημα, η αναστολή θα ανακαλείται και η ποινή θα συνεχίζει να εκτελείται.

Εάν παρέλθει η προβλεπόμενη περίοδος χωρίς νέο αδίκημα, η ποινή θα θεωρείται ότι έχει εκτιθεί.

Ειδικό όργανο υπό τον αντιπρόεδρο

Για την παρακολούθηση και τον συντονισμό της εφαρμογής του νέου πλαισίου προβλέπεται η δημιουργία ειδικού Συμβουλίου, υπό την προεδρία του αντιπροέδρου της Τουρκίας.

Στο όργανο θα συμμετέχουν οι υπουργοί Δικαιοσύνης, Εξωτερικών, Εσωτερικών και Άμυνας, ο γενικός γραμματέας της Προεδρίας, ο επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MIT) και ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.

Το Συμβούλιο θα έχει τη δυνατότητα να συγκροτεί υποεπιτροπές και να καλεί εκπροσώπους υπουργείων, κρατικών φορέων και άλλους αρμόδιους παράγοντες στις συνεδριάσεις του.

Μετά την επίσημη επιβεβαίωση της διάλυσης του PKK/KCK και της παράδοσης του οπλισμού, το όργανο θα μπορεί να αξιολογεί περιοδικά την πορεία της πλήρους διάλυσης της οργάνωσης και, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, να ζητά δικαστικά, διοικητικά ή νομοθετικά μέτρα.

Παράλληλα, θα ενημερώνει τακτικά την τουρκική Εθνοσυνέλευση για την πορεία της διαδικασίας.

Εποπτεία από την τουρκική Εθνοσυνέλευση

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία ειδικής Επιτροπής Παρακολούθησης στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Η Επιτροπή θα εποπτεύει τις ενέργειες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του νόμου και θα μπορεί να διατυπώνει συστάσεις.

Πρόκειται για ένα επιπλέον επίπεδο πολιτικού ελέγχου πάνω στη διαδικασία, η οποία συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της τουρκικής κυβέρνησης να προχωρήσει το σχέδιο «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία».

Τι προβλέπεται για την παράδοση των όπλων

Ιδιαίτερη θέση στο νομοσχέδιο έχει η διαδικασία παράδοσης του οπλισμού.

Όπλα, πυρομαχικά, οχήματα, εξοπλισμός, εκρηκτικά και κάθε άλλο υλικό που θα παραδοθεί ή θα δηλωθεί από μέλη της οργάνωσης θα καταγράφονται.

Οι λεπτομέρειες της διαδικασίας θα καθοριστούν από τα υπουργεία Εσωτερικών και Άμυνας, λαμβάνοντας υπόψη τις εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών ασφαλείας.

Το πλαίσιο θα αφορά τα πρόσωπα που, μέσα σε διάστημα έξι μηνών από την επίσημη διαπίστωση της διάλυσης της οργάνωσης και τη δημοσίευση της σχετικής απόφασης του MGK, υποβάλουν γραπτή δήλωση στις εισαγγελικές αρχές ή σε φορείς που θα οριστούν από το ειδικό Συμβούλιο, δηλώνοντας ότι επιθυμούν να υπαχθούν στις διατάξεις του νόμου.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ