Καθόλου αισιόδοξα δεν είναι τα νέα δεδομένα στις ήδη εύθραυστες ισορροπίες σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο καθώς η Άγκυρα, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, το κυβερνών κόμμα AKP του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επεξεργάζεται νομοθετική πρωτοβουλία που θα δίνει στον Τούρκο πρόεδρο τη δυνατότητα να προχωρήσει μονομερώς σε ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, έως και 200 ναυτικά μίλια από τις τουρκικές ακτές.

Η υπό διαμόρφωση νομοθεσία φέρεται να εντάσσεται στη συνολικότερη στρατηγική της Τουρκίας για την κατοχύρωση μεσω νομοθετήματος και προβολή θαλάσσιων αξιώσεων σε περιοχές όπου υπάρχουν αμφισβητήσεις, κυρίως στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τι προβλέπει το τουρκικό σχέδιο για την ΑΟΖ

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το σχέδιο νόμου θα παρέχει εξουσιοδότηση στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να ασκεί δικαιώματα που συνδέονται με την αλιεία, την έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων, τις γεωτρήσεις, αλλά και τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων.

Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς θα μπορούσε να αφορά ακόμη και περιοχές με αμφισβητούμενο καθεστώς, σε θαλάσσιες ζώνες όπου η Ελλάδα, η Κύπρος και η Τουρκία έχουν αντικρουόμενες θέσεις.

Με τον τρόπο αυτό, η Άγκυρα επιχειρεί να διαμορφώσει ένα εσωτερικό νομικό πλαίσιο που θα ενισχύει τις τουρκικές διεκδικήσεις και θα δίνει στον Τούρκο πρόεδρο αυξημένη ευχέρεια κινήσεων σε ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας.

Η πρωτοβουλία της Άγκυρας συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της Τουρκίας να απαντήσει στις ελληνικές και κυπριακές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η περιοχή θεωρείται ενεργειακά και γεωπολιτικά κρίσιμη, καθώς συνδέεται με πιθανά κοιτάσματα φυσικού αερίου, υποθαλάσσιες έρευνες, ενεργειακές διασυνδέσεις και ευρύτερους σχεδιασμούς για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Άγκυρα επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να μείνει εκτός των εξελίξεων, προβάλλοντας την πάγια θέση της ότι οι θαλάσσιες ζώνες στην περιοχή δεν μπορούν να καθοριστούν μονομερώς από την Ελλάδα ή την Κυπριακή Δημοκρατία.

Το «παράδοξο» με το Δίκαιο της Θάλασσας

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τουρκία δεν έχει υπογράψει ούτε επικυρώσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, γνωστή ως UNCLOS.

Η συγκεκριμένη Σύμβαση προβλέπει ότι τα παράκτια κράτη μπορούν να ανακηρύξουν ΑΟΖ έως 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές τους. Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις, όπως συμβαίνει στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, απαιτούνται διμερείς συμφωνίες ή διεθνής διευθέτηση.

Διπλωματικές και νομικές πηγές επισημαίνουν το «παράδοξο» της τουρκικής στάσης, καθώς η Άγκυρα εμφανίζεται να επικαλείται ρυθμίσεις του Δικαίου της Θάλασσας τις οποίες επισήμως δεν αποδέχεται στο σύνολό τους.

|Επιπλέον η Τουρκία εξακολουθεί να απορρίπτει τη βασική ελληνική θέση ότι τα νησιά διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, όπως επίσης προβλέπει η UNCLOS.

Αντιθέτως, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι ο καθορισμός της υφαλοκρηπίδας και των θαλάσσιων ζωνών πρέπει να βασίζεται κυρίως στην ηπειρωτική ακτογραμμή, σύμφωνα με το δικής της έμπνευσης «διεθνές δίκαιο»

Η θέση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα των ελληνοτουρκικών διαφορών και επηρεάζει άμεσα το καθεστώς στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Τουρκία αμφισβητεί και τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας σε εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες, ενώ το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα προβάλλει αξιώσεις επί πιθανών ενεργειακών κοιτασμάτων ανοιχτά της Κύπρου, με την πλήρη στήριξη της Άγκυρας.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ