Πώς συνεχίζουν να πετάνε τα αεροπλάνα εν μέσω πολέμου – Ο ρόλος των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας
Όταν ο εναέριος χώρος κλείνει ξαφνικά ή υπάρχει συμφόρηση, οι ελεγκτές επικοινωνούν με τους πιλότους σχετικά με το πού πρέπει να πάνε, πόσα καύσιμα έχουν και ποια αεροδρόμια είναι διαθέσιμα
Μετά από δύο βδομάδες πολέμου στη Μέση Ανατολή, τη στιγμή που drones και πύραυλοι σχίζουν τους αιθέρες πάνω από το Ιράν και τον Κόλπο, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας είναι αυτοί που κρατούν τις πτήσεις στον αέρα.
Δουλεύοντας παράλληλα, κάθε ελεγκτής επιβλέπει ένα διαφορετικό τμήμα του χάρτη, συντονίζοντας με τους συναδέλφους του ποια αεροπλάνα εισέρχονται και εξέρχονται από τον εναέριο χώρο τους.
Σε μια κανονική μέρα, ένας μεμονωμένος ελεγκτής θα μπορούσε να διαχειρίζεται έξι αεροσκάφη στην περιοχή του. Αλλά όταν ξεσπά ένας πόλεμος, ο αριθμός αυτός διπλασιάζεται.
Οι άνθρωποι που κρατούν τις πτήσεις στον αέρα
«Ο εγκέφαλος μπορεί να δώσει αυτή την ποσότητα συγκέντρωσης σε αυτό το επίπεδο έντασης μόνο για 20-30 λεπτά», λέει ο συνταξιούχος ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας, Μπράιαν Ρος στο BBC.
Πέρασε 18 χρόνια στη θέση, πρώτα για τη Βασιλική Πολεμική Αεροπορία σε διάφορες χώρες και στη συνέχεια για επιβατικά αεροσκάφη στο Λονδίνο, όπου ήταν μέλος μιας μονάδας που είχε ως αποστολή τη διαχείριση κλήσεων έκτακτης ανάγκης.
Κατά τη διάρκεια περιόδων αιχμής, προσλαμβάνονται περισσότεροι ελεγκτές εναλλασσόμενοι για να διαχειριστούν τον μεγαλύτερο όγκο από πτήσεις σε συγκεκριμένες περιοχές, ενώ εναλλάσσονται συχνότερα για να διασφαλιστεί ότι δεν θα καταρρεύσουν υπό τον φόρτο.
«Οι ελεγκτές αυτή τη στιγμή εργάζονται σε απίστευτες βάρδιες, [αντιμετωπίζοντας] απίστευτες ποσότητες κυκλοφορίας», λέει.
Η κατάρριψη της πτήσης MH17 των Malaysia Airlines το 2014 από ρωσικής κατασκευής πύραυλο στην ανατολική Ουκρανία , η οποία σκότωσε και τους 298 επιβαίνοντες, υπογραμμίζει πώς η σύγκρουση μπορεί να επηρεάσει τη διαδρομή των επιβατικών αεροπλάνων.
Την περασμένη εβδομάδα, έξι Αμερικανοί μέλη πληρώματος σκοτώθηκαν μετά τη συντριβή του αεροσκάφους ανεφοδιασμού τους στο δυτικό Ιράκ.
Το δεξαμενόπλοιο είχε συμμετάσχει σε συνεχιζόμενες επιχειρήσεις των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν και ήταν ένα από τα δύο αεροσκάφη που ενεπλάκησαν στο περιστατικό. Το δεύτερο προσγειώθηκε με ασφάλεια. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ επιβεβαίωσε ότι δεν ήταν αποτέλεσμα εχθρικών ή φιλικών πυρών.
Πώς προστατεύονται οι πτήσεις
Όταν ο εναέριος χώρος κλείνει ξαφνικά ή υπάρχει συμφόρηση, οι ελεγκτές επικοινωνούν με τους πιλότους σχετικά με το πού πρέπει να πάνε, πόσα καύσιμα έχουν και ποια αεροδρόμια μπορούν να φιλοξενήσουν τον τύπο αεροσκάφους τους.
Οι ελεγκτές πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι όλα τα αεροπλάνα, τα οποία χωρίζονται με σειρά μεγεθών, είναι ασφαλώς διατεταγμένα στους αιθέρες, τόσο κάθετα όσο και οριζόντια, επειδή τα μεγάλα επιβατικά αεροσκάφη προκαλούν μεγαλύτερες αναταράξεις και αστάθεια για τα αεροσκάφη γύρω τους.
Αυτό σημαίνει ότι τα μικρότερα τζετ πρέπει να απομακρύνονται και να τους δίνεται μεγαλύτερη απόσταση ασφαλείας, ενώ ένα μικρό επαγγελματικό τζετ μπορεί να χρειαστεί να μετακινηθεί εντελώς.
Αλλά τα ξαφνικά κλεισίματα είναι αρκετά σπάνια, λέει ο John, ο οποίος είναι πιλότος για περισσότερα από 20 χρόνια. Δεν ήθελε να δώσει το πραγματικό του όνομα, καθώς εξακολουθεί να εργάζεται ως πιλότος και να πετάει σε διαδρομές πάνω από τη Μέση Ανατολή.
Λέει ότι οι περισσότερες αεροπορικές εταιρείες σχεδιάζουν εκ των προτέρων πότε θέλουν να αποφύγουν έναν συγκεκριμένο εναέριο χώρο – είτε λόγω κακοκαιρίας είτε πολέμου.
«Σε αυτήν την περίπτωση, όλοι γνωρίζαμε ότι κάτι συνέβαινε στη Μέση Ανατολή», λέει ο Τζον. «Ήταν θέμα πότε – όχι αν».
Εκτός από το να γνωρίζουν εναλλακτικά σχέδια πτήσης για την αποφυγή συγκρούσεων, οι πιλότοι θα προσπαθούν επίσης να μεταφέρουν όσο το δυνατόν περισσότερα καύσιμα σε περίπτωση που χρειαστεί να πετάξουν πίσω στον τόπο αναχώρησής τους ή να αλλάξουν πτήση σε αεροδρόμιο πιο μακριά από τον προβλεπόμενο προορισμό τους.
«Πρόκειται για απόλυτα φυσιολογικά, ελεγχόμενα γεγονότα», λέει ο John, ο οποίος ήταν επίσης πρόθυμος να τονίσει πώς οι πιλότοι και οι ελεγκτές ακολουθούν πιστά τις διαδικασίες, ώστε να αποφύγουν την ανεξέλεγκτη λειτουργία του πολυσύχναστου εναέριου χώρου.
Αυτή η αίσθηση ηρεμίας και γαλήνης είναι κάτι που, όπως λέει ο John, αυτός και άλλοι πιλότοι προσπαθούν να μεταδώσουν στο πλήρωμα καμπίνας και στους επιβάτες.